آموزش اکسس در صنایع

آموزش اکسس(Access) در صنایع | (قسمت سوم)

آموزش اکسس در صنایع

 

آموزش اکسس در صنایع به یکی دیگه از قسمت های آموزش Access برای مهندسان صنایع رسیدیم. این آموزش ها بصورت سریالی هست و سعی میکنیم درماه چندین قسمت از آموزش هارو دراختیار شما عزیزان قرار بدیم.

آموزش اکسس در صنایع

دراین آموزش قصد داریم به موارد زیر بپردازیم:

  1. روش بستن برنامه اکسس همراه با بسته شدن فرم در اکسس
  2. نمایش نتایج پرسش یک کوئری در فرم اکسس
  3. ایجاد بک گراند برای فرم در اکسس
  4. طریقه ایجاد یک گزارش در اکسس
  5. طریقه باز نمودن یک گزارش بوسیله کنترل دکمه در یک فرم اکسس
  6. چگونه پاسخ پرسشهای ایجاد شده در کوئری را از طریق فرم اکسس وارد نماییم
  7. آموزش استفاده از چک باکس در فرم اکسس
  8. نحوه استفاده از کنترل دکمه رادیویی در اکسس
  9. نحوه ایجاد لیست بازشونده کومبوباکس در اکسس

روش بستن برنامه اکسس همراه با بسته شدن فرم در اکسس

اگر شما بخواهید پس از اینکه فرم اصلی خود را ببندید، همزمان نرم افزار اکسس نیز بسته شود از ماکرو استفاده نمایید. برای این کار یک ماکروی Quit Access ایجاد نموده و نام آنرا Quit بگذارید.

 

آموزش اکسس در صنایع

 

در ادامه آموزش اکسس در صنایع سپس با ویرایش فرم اصلی وارد قسمت تنظیمات شده و در قسمت مربوط به فرامین هنگام بسته شدن فرم گزینه quit مشاهده می شود. آنرا انتخاب نمایید.

حال هرگاه این فرم را ببندید، برنامه اکسس بسته خواهد شد.

 

 

 

نمایش نتایج پرسش یک کوئری در فرم اکسس

شما می توانید یک کلید کنترل ایجاد نمایید تا با اجرای آن یک فرم باز شود و اگر این فرم به یک کوئری مربوط باشد، نتیجه منجر به نمایش نتیجه در فرم اکسس می گردد.

برای این کار ابتدا یک کوئری ایجاد نمایید. (قبلا توضیح داده شد)

سپس یک فرم با روش ویزارد(مرحله به مرحله)ایجاد نمایید و انتخاب نمایید که فرم به کوئری مرتبط باشد.

 

آموزش اکسس در صنایع

 

سپس نوع فرم را ستونی انتخاب نمایید و نام مشخصی را برای فرم در نظر بگیرید.

 

آموزش اکسس در صنایع

 

سپس فرم را مطابق زیر ویرایش نمایید تا در هنگام باز شدن، بالا باز شود .سایر تنظیمات فونت و .. را انجام دهید. فرم شما آماده است.

 

 

حال می خواهیم یک دکمه کنترل ایجاد نماییم. فرم اصلی خود را جهت ویرایش باز نمایید و یک دکمه کنترل را رسم نمایید.

 

آموزش اکسس در صنایع

 

نوع دکمه را به صورت باز کننده فرم در نظر گرفته و فرمی که ایجاد نموده اید را به آن معرفی نمایید.

 

 

 

در نهایت دکمه کنترل را ویرایش نمایید و فرم را اجرا نمایید. مشاهده می نمایید که پرسش ایجاد شده در کوئری اجرا شده و نتیجه در فرم نمایش می یابد.

 

 

 

سپس

 

 

و نتیجه به صورت:

 

 

 

ایجاد بک گراند برای فرم در اکسس

در ادامه آموزش اکسس در صنایع جهت ایجاد یک بک گراند برای فرم خود ابتدا وارد محیط ویرایش فرم شوید و سپس گزینه property sheet مربوط به form را انتخاب و پس زمینه مورد نظر را انتخاب نمایید.

 

آموزش اکسس در صنایع

 

 

تنظیمات مربوط به تصویر را انجام دهید.

 

 

فرم را مشاهده نمایید.

 

 

 

طریقه ایجاد یک گزارش در اکسس

در ادامه آموزش اکسس در صنایع در اکسس شما میتوانید نتیجه پرسش ایجاد شده توسط کوئری را در یک گزارش آماده و چاپ نمایید. برای این کار ابتدا یک گزارش از کوئری مورد نظر ایجاد نمایید:

برای اینکار

  1. گزینه تهیه گزارش مرحله بندی شده را انتخاب نمایید.
  2. کوئری مورد نظر را از لیست انتخاب نمایید.
  3. تعیین نمایید چه آیتمهایی در گزارش گیری اکسس نمایش داده شود.
  4. در صورت نیاز می توانید گزارش گروه بندی شده ایجاد نمایید. مثلا بر اساس آدرس جدا گانه لیست شود.

 

 

۵٫ مشخص نمایید که مرتب شدن گزارش ایجاد شده بر چه اساس باشد.

۶٫ نوع گزارش را بر اساس نیاز مشخص نمایید. مثلا اگر منظور شما ایجاد لیست باشد مطابق تصویر عمل نمایید و اگر منظور شما ایجاد یک فرم شبیه فرم ثبت نام و … باشد از گزینه های دیگر استفاده نمایید.

سپس برای گزارش خود یک نام در نظر بگیرید و نتیجه را ذخیره نمایید.

 

 

۷٫ گزارش خود را ویرایش نموده و فونت و سایر موارد را تنظیم نمایید .

۸٫ گزینه تنظیمات گزارش را انتخاب نمایید.

۹٫ از Other گزینه های PupUp و Modul را در اکسس فعال نمایید

 

 

گزارش خود را ذخیره نمایید. و سپس روی گزارش دابل کلیک نمایید تا اجرا شود.

 

 

نتیجه منجر به پرسش سئوالات مربوط به کوئری شده و حاصل را به صورت گزارش نمایش می دهد. این گزارش قابل چاپ است.

 

 

 

طریقه باز نمودن یک گزارش بوسیله کنترل دکمه در یک فرم اکسس

در اکسس شما با ایجاد یک دکمه کنترل می توانید یک گزارش را اجرا و نتیجه را مشاهده و چاپ نمایید. مثلا میخواهیم در فرم اصلی دکمه ای ایجاد نماییم که کلیک روی آن منجر به نمایش گزارش شود. بدین منظور فرم مربوطه را جهت ویرایش باز نمایید.ابتدا یک دکمه در فرم خود رسم نمایید. نوع دکمه را از نوع کنتزل کننده های گزارش و فرمان مربوطه را پیش نمایش Preview گزارش انتخاب نمایید. سپس گزارش مورد نظر را انتخاب نمایید.

 

 

سپس متن مناسب با دکمه و یا تصویر جهت نمایش روی دکمه ایجاد نمایید و مراحل را تایید نموده و دکمه ایجاد شده را از نظر اندازه و فونت و رنگ و … تنظیم نمایید.

 

آموزش اکسس در صنایع

 

و در نهایت فرم اصلی را اجرا نموده و نتیجه را مشاهده نمایید.

 

 

پس از پاسخ دادن به سوالات کوئری مربوطه، نتیجه منجر به نمایش گزارش می گردد.

 

 

 

چگونه پاسخ پرسشهای ایجاد شده در کوئری را از طریق فرم اکسس وارد نماییم

در ادامه آموزش اکسس در صنایع همانگونه که تا کنون توضیح داده شد جهت بدست آوردن اطلاعات مورد نظر از یک جدول که شامل مقادیر زیادی رکورد می باشد باید کوئری ایجاد نمود و برای هر فیلد مورد نظر یک پرسش طراحی نمود تا توسط کوئری در محدوده تعیین شده توسط شما لیست توسط کوئری آماده شود. حال پس از اجرای کوئری، پرسش های طراحی شده توسط شما بصورت فیلد به فیلد پرسیده می شود و درنهایت نتیجه نمایش داده می شود.

شما می توانید یک فرم طراحی نموده و تمام آیتم های مورد نظر را در آن وارد نمایید و مسیر داده ها در کوئری را به آن فرم ارتباط دهید. حال ابتدا فرم محدوده ها را پر نموده و سپس با یک کلید کنترل کوئری را اجرا نمایید می توانید قبلا یک گزارش Report از کوئری ایجاد نموده و با کلید کنترل، آن گزارش را باز نمایید.

مثال

فرض نمایید جدول شما شامل یک فیلد برای تاریخ ثبت باشد.

حال باید ابتدا یک فرم ایجاد نمایید و در آن یک باکس متنی به عنوان ” از تاریخ ” و یک باکس متنی به عنوان ” تا تاریخ ” ایجاد نمایید و در کوئری فرمول را طوری طراحی نمایید که محدوده تاریخ گزارش را از فرم شما دریافت نماید.

ابتدا فرم را ایجاد می نماییم. توجه نمایید که در قسمت Other نام مشخصی به باکس متنی بدهید که بعدا به کوئری معرفی می نمایید.

 

آموزش اکسس در صنایع

 

تنظیمات فرم را مطابق زیر انجام دهید توجه فرمایید که Input Mask باید با آنچه در جدول است مطابقت داشته باشد.

 

 

و همچنین تنظیمات زیر را انجام دهید.

 

آموزش اکسس در صنایع

 

سپس کوئری را ایجاد نموده و مسیر فرم را به آن معرفی می نماییم:

 

سپس

 

آموزش اکسس در صنایع

 

سپس مسیر فرم مربوطه را به کوئری معرفی نمایید. (ورودی پاسخ ها از کدام فرم باشد)

 

 

 

کوئری شما آماده است

در مثال : حد فاصل “از تاریخ ” و ” تا تاریخ ” از فرم خوانده و توسط کوئری محاسبه می گردد.

 

 

 

کوئری شما آماده است. در این مرحله از کوئری مربوطه یک گزارش ساخته و فرم لیست تاریخ را بوسیله دکمه کنترل به آن وصل نمایید و با کلیک روی دکمه گزارش، Report مربوطه را باز نموده و چاپ نمایید.

 

 

 

 

نتیجه را مشاهده نمایید.

 

آموزش اکسس در صنایع

 

آموزش استفاده از چک باکس در فرم اکسس

در ادامه آموزش اکسس در صنایع در فرم اکسس برای ورود داده هایی که حالت بلی و خیر دارند از چک باکس استفاده نمایید.

۱- به معنی بله می باشد

ابتدا یک چک باکس و یک تکست باکس رسم نمایید.

 

 

 

تنظیمات چک باکس را مطابق تصویر انجام داده و نام آنرا مطابق تصویر بگذارید. (هر نامی گذاشتید در فرمول هم باید همان را تایپ نمایید.)

 

 

 

تکست باکس را به فیلد جدول ارتباط دهید تا تغییرات آن در جدول قرار گیرد.

توجه: وضعیت مشاهده تکست باکس را در نهایت غیر فعال نمایید Visible=No تا در هنگام باز شدن فرم فقط چک باکس مشاهده شود. در اینصورت تغییرات در تکست باکس مخفی شده ما اعمال میشود ولی قابل مشاهده نیست.

در مثال برای درک بهتر نمایش فیلد تکست باکس را فعال گذاشته ام

یک نام برای تکست باکس در نظر بگیرید که در فرمول بکار برید.

 

آموزش اکسس در صنایع

 

 

نحوه فعال نمودن وضعیت مشاهده در هنگام باز شدن فرم:

 

 

 

در ادامه آموزش اکسس در صنایع چک باکس را انتخاب نموده و سپس در قسمت تنظیمات و در قسمت Event روی دکمه کنار گزینه On Click یعنی هنگام کلیک نمودن ، کلیک نمایید و از پنجره باز شده روی گزینه Code Builder  کلیک نمایید تا پنجره بیسیک باز شود.

متن زیر را در پنجره مربوطه تایپ نمایید

اگر چک باکس برابر -۱
آنگاه متن برابر Yes باشد
در غیر اینصورت
متن برابر No باشد
تمام

—–

کد:

If Check.1 = -1 Then

     myval = “Yes”

Else

myval = “No”

End If

 

 

و سپس

 

آموزش اکسس در صنایع

 

این فرمان را ذخیره نموده و سپس فرم را باز نمایید. با فعال نمودن چک باکس، متن درون تکست باکس مطابق فرمول تغییر می یابد.

 

 

 

 

 

مطلب مفید برای شما : اکسس برای مهندس صنایع

نحوه استفاده از کنترل دکمه رادیویی در اکسس

کاربرد دکمه رادیویی Option Button زمانی است که شما میخواهید از بین چند آیتم یکی را انتخاب نمایید. بدین منظور ابتدا باید به تعداد لازم دکمه ایجاد نمایید و سپس بوسیله فرمول بیسیک تعیین نمایید که در صورت فعال شدن هر کدام از دکمه ها بقیه غیر فعال شوند و نتیجه را بر اساس نیاز در نرم افزار خود بکار برید.

ابتدا مطابق مثال زیر ۴ دکمه ایجاد نمایید.

 

آموزش اکسس در صنایع

 

 

سپس برای هر دکمه یک نام در نظر بگیرید و یک دکمه را فعال در نظر بگیرید(چون باید یکی از موارد انتخاب شود)

 

 

سپس از گزینه Event برای هر کدام از دکمه ها یک فرمول مطابق تصویر ذیل بنویسید.

حتما توجه داشته باشید که فرمول را طوری بنویسید که حتما یکی از دکمه ها فعال باشد در مثال دکمه اول اگر هیچ دکمه ای فعال نباشد، فعال خواهد بود.

 

 

فرمول برای دکمه اول

اگر دکمه اول فعال شد آنگاه
دکمه دوم غیرفعال
دکمه سوم غیر فعال
دکمه چهارم غیر فعال
در غیر اینصورت
دکمه اول فعال
دکمه دوم غیرفعال
دکمه سوم غیر فعال
دکمه چهارم غیر فعال
تمام

 

 

برای دکمه دوم:

 

آموزش اکسس در صنایع

 

برای دکمه سوم

 

 

 

برای دکمه چهارم

 

 

فرم را ذخیره و اجرا نمایید

 

آموزش اکسس در صنایع

 

نحوه ایجاد لیست بازشونده کومبوباکس در اکسس

در فرمهای اکسس برای جلوگیری از تایپ اشتباه مواردی که به تکرار ثبت می شوند می توانید از کومبوباکس استفاده نمایید.
ابتدا یک کومبو باکس رسم نمایید.

 

 

 

انتخاب نمایید که داده ها را همینجا تایپ می نمایید و یا داده ها را از یک جدول و یا کوئری بگیرد. مسیر ذخیره (Row Sorce) را نیز انتخاب نمایید یعنی داده انتخاب شده در کدام فیلد جدول ذخیره شود.

 

 

نام مشخصی برای لیست انتخاب نمایید

 

 

سپس کومبو باکس را ویرایش نمایید.

 

 

فرم را ذخیره و سپس اجرا نمایید و نتیجه را مشاهده نمایید

 

 

امیدواریم از این مطلب در سایت صنایع سافت که درباره آموزش اکسس در صنایع بود، لذت برده باشید.نظرات خودتون رو واسه ما کامنت بزارین تا ما بتونیم هر چه بیشتر از اونها واسه بهتر شدنه تیممون استفاده کنیم.

حتما شما هم علاقه مندید مثله بقیه مهندسان صنایع از مقاله های جدید ما باخبر بشین، خب فقط کافیه ایمیلتونو داخل فرم زیر وارد کنید و دکمه ارسال رو بزنید. به همین راحتی :)

 

کارشناسی رشته مهندسی صنایع، فعال در حوزه دیجیتال مارکتینگ و علاقه مند به استارت اپ ها
هدفم اینه که بازار کار رشته صنایع رو برای فعالین این حوزه شفاف تر کنم.

احمد جعفری

اگر این مقاله برای شما مفید بود برای دوستان خود هم به اشتراک بگذارید تا بقیه هم از این مطلب استفاده لازم را ببرند.

اکسس برای مهندس صنایع

اکسس(Access) برای مهندس صنایع | (آموزش تصویری)

اکسس برای مهندس صنایع

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

قسمت بعدی از آموزش های سریالی نرم افزار اکسس برای مهندسان صنایع و تمام مهندسان و کسانی که به نوعی با این نرم افزرا در ارتباط هستند. دراین قسمت از آموزش به موارد زیر خواهیم پرداخت :

  1. ویرایش و به روز نمودن داده های یک بانک اطلاعاتی در اکسس بوسیله کوئری (Update Query)
  2. حذف محدوده خاصی از داده های بانک اطلاعاتی در اکسس بوسیله کوئری (Delete Query)
  3. مقایسه داده های دو جدول در اکسس
  4. فرمول نویسی در کوئری اکسس
  5. ایجاد فرم در اکسس
  6. ویرایش فرم در اکسس
  7. کاربرد ماکرو در اکسس
  8. آشنایی با تنظیمات فرم در اکسس
  9. آشنایی با ایجاد کنترل دکمه در فرم اکسس
  10. ایجاد یک صفحه ورودی جهت نرم افزار در اکسس

توصیه میشود قبل از خواندن این مقاله بخوانید: آموزش اکسس برای صنایع

ویرایش و به روز نمودن داده های یک بانک اطلاعاتی در اکسس بوسیله کوئری (Update Query)

با ویرایش کوئری و تنظیم آن تعیین نمایید که چه محدوده ای از داده ها به چه صورت تغییر یابد. این روش برای به روز رسانی داده ها در جدول کاربرد دارد.

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

حذف محدوده خاصی از داده های بانک اطلاعاتی در اکسس بوسیله کوئری Delete Query

در ادامه اکسس برای مهندس صنایع ابتدا کوئری ایجاد نمایید و تعیین نمایید چه مواردی را نمایش دهد. سپس می توانید با تغییر نوع کوئری به کوئری حذف کننده delete Query و اجرای آن می توانید آن محدوده را حذف نمایید.

 

 

جستجو و نمایش داده های تکراری در بانک اطلاعاتی اکسس بوسیله کوئری Find Dublicate Query جستجو و نمایش داده های تکراری در بانک اطلاعاتی اکسس بوسیله کوئری. در اکسس این امکان وجود دارد.

 

 

سپس

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

سپس

 

 

در نهایت

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

مقایسه داده های دو جدول در اکسس

در ادامه اکسس برای مهندس صنایع فرض نمایید دو جدول دارید که یکی شامل تمام جمعیت بوده و دیگری شامل ثبت نام کنندگان در یک طرح خاص مثلا دریافت یارانه. حال می خواهیم بدانیم کدامیک از افراد ثبت نام نکرده اند. و یا طبق مثال زیر می خواهیم بدانیم کدام شماره تلفن ثبت شده در جدول ۱در جدول ۲ ثبت نشده

برای این منظور در اکسس با روش مقایسه جهت یافتن موارد نا منطبق در دو جدول با ایجاد کوئری Find unmach Query wizard  می توانید مواردی که در جدول اصلی وجود دارد و در جدول دوم وجود ندارد را مشاهده و لیست نمایید.

 

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

ابتدا وارد منوی ایجاد کوئری شوید.

 

 

سپس

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

 

تمام شماره تلفنهای جدول ۱٫ با جدول ۲٫ مقایسه شده و داده هایی که در جدول ۱٫ وجود دارد ولی در جدول ۲٫ وجود ندارد را نمایش می دهد.

 

 

 

نتیجه لیست تلفن از جدول ۱ که. در جدول ۲ وجود ندارد مشاهده می نمایید

 

 

 

فرمول نویسی در کوئری اکسس

در ادامه اکسس برای مهندس صنایع کوئری ها پرسش هایی هستند که برای تهیه لیست مورد سوال از یک جدول تهیه می شوند. کوئری ها شبیه جدول نمایش می یابند ولی جدول نیستند و فقط شامل لیستی انتخاب شده از داده های جدول می باشند. ضمنا شما می توانید از لیست تهیه شده توسط کوئری نیز پرسش جدید ایجاد نمایید. یعنی میتوان برای یک کوئری، کوئری جدید درست نمود و لیست را محدودتر نمایید.

در کوئری اکسس با انتخاب محدوده، Cretaria کلیک بر روی دکمه ویزارد می توانید فرمولهایی را برای نمایش داده ها ایجاد نمایید تا بر اساس خواست شما انجام گیرد.

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

در پنجره باز شده میتوانید فرمولها را ایجاد نمایید.

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

پس از انتخاب فرمولها می توانید تایید را زده و نتیجه را مشاهده نمایید

 

 

 

نمونه ای از فرمولهایی که می توانید وارد نمایید به صورت زیر می باشد

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

 

مثال :

ایجاد فرم در اکسس

فرمها جهت ورود آسان داده ها به جدولها ایجاد می گردند. جهت ایجاد فرم ابتدا جدول مورد نظر را انتخاب نمایید.

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

سپس

 

 

سپس

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

سپس

 

 

 

سپس

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

 

در نهایت

 

 

 

 

 

ویرایش فرم در اکسس

برای اینکه فرمها به صورت مورد نیاز شما باز شوند باید ویرایش لازم را انجام دهید

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

 

اگر بخواهید فرم شما بصورت جدا از صفحه اکسس و در پنجره جدید باز شود گزینهPup Up  را فعال نمایید و گزینه modul ترتیب قرارگیری فرمها را فعال می سازد. اگر شما بخواهید فرمی فقط در برنامه اجرا شود ولی دیده نشود و در زیر فرم فعال شما نمایش یابد modul را no قرار دهید. اگر modul را yes  قرار دهید، فرم پس از باز شدن، در روی تمام صفحه نمایش می یابد.

 

 

 

سایر تنظیمات جهت اینکه اجازه ویرایش داده ها در فرم فعال باشد و یا اینکه فرم فقط حالت نمایش داشته باشد و یا اینکه اجازه ورود رکورد جدید داشته باشید و یا اینکه رکورد جدید غیرفعال باشد.

 

 

تنظیمات مربوط به نحوه نمایش فرم مانند بسته بودن دکمه ماکزیمم و ضربدر در گوشه بالای فرم و …

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

کاربرد ماکرو در اکسس

ماکروها فرامینی هستند که در اجرای فرمها و گزارشات اکسس به ما کمک می نمایند.

 

 

در پنجره ایجاد ماکرو، نوع فرمان ماکرو مورد نیاز را انتخاب نمایید.

 

 

سپس ماکرو را ببندید و یک نام برای آن در نظر بگیرید که متناسب عملکرد آن باشد.

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

 

نتیجه را مشاهده نمایید.

 

 

 

با ورود به ویرایش فرم، انتخاب نمایید که فرم اگر باز شد به صورت تمام صفحه باز شود. البته این ماکرو را جهت بازنمودن تمام صفحه ی تمام فرمها و گزارشات می توانید استفاده نمایید.

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

(full Screen) شما با این روش می توانید فرم خود را بصورت تمام صفحه باز نمایید.

آشنایی با تنظیمات فرم در اکسس

برای باز شدن فرم در اکسس تنظیمات خاصی وجود دارد که بر اساس نیاز میتوانید آنرا فعال نمایید. ابتدا وارد محیط ویرایش فرم شده و property Sheet را انتخاب و تنظیمات فرم را انتخاب نمایید.

 

 

ویرایش فرم بصورت زیر است

  1. نام نمایش داده شده بالای فرم اکسس
  2. نمایش و یا عدم نمایش ضربدر (کلید بستن)
  3. نمایش و عدم نمایش ماکزیمم مینیمم
  4. نمایش رکورد فعال
  5. نمایش کلیدهای پیمایش رکورد شامل رکورد قبلی و بعدی و جدید و شماره رکوردی که فعال است
  6. نمایش اسکرول (نوار ابزار حرکت صفحه)

 

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

و سایر موارد

 

 

آشنایی با ایجاد کنترل دکمه در فرم اکسس

در فرمهای اکسل میتوانید کنترل هایی را ایجاد نمایید تا عملکرد مورد نظر شما را اجرا نماید. مثلا ایجاد دکمه جهت بسته شدن فرم

 

 

سپس روی کنترل دکمه کلیک نمایید و دکمه را در محل مناسب رسم نمایید و در پنجره باز شده، عملکرد مناسب را انتخاب نمایید.

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

انواع عملکرد های کنترل برای دکمه به صورت ذیل است:

  • عملکردهای مربوط به فرم
  • عملکردهای مربوط به گزارشات در اکسس
  • عملکردهای مربوط به رکورد، شامل حرکت به رکورد بلی و بعدی و حذف رکورد و …

 

 

 

 

سپس می توانید برای کنترل خود تصویر مناسب و یا متن مشخص نمایید تا روی دکمه نمایش داده شود.

 

 

سپس برای کنترل یک نام لاتین در نظر بگیرید. (البته اکسس بصورت خودکار یک نام در نظر می گیرد)

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

 

نتیجه را مشاهده نمایید و رنگ متن و فونت نوشته روی دکمه را ویرایش نمایید.

 

 

 

فرم را اجرا نمایید. با کلیک روی دکمه مربوطه، عملکرد آن منجر به بسته شدن فرم می گردد.

 

 

 

تنظیمات مربوط به فیلدها در فرم اکسس

با انتخاب فیلد و کلیک روی گزینه Property Sheet شما میتوانید تنظیمات خاصی را برای فیلد انجام دهید.

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

این تنظیمات شامل: تنظیمات فرمت فیلد، قابل مشاهده بودن و بیا مخفی بودن در نمایش یک فیلد رنگ زمینه و اندازه فیلد و …نحوه تایپ از چپ به راست و راست به چپ ، نحوه نمایش اعداد به صورت فارسی (contex) و یا لاتین، اینکه با ورود به فیلد، فونت صفحه کلید روی فارسی و یا هر زبان دیگر تنظیم باشد. مثلا در فیلد نام زبان نوشتاری فارسی باشد و اگر جایی لازم داشتید، زبان نوشتاری را انگلیسی تنظیم نمایید.

تنظیمات داده ها:

شامل فیلد مربوط به فرم به کدام فیلد جدول ارتباط داشته و تغییرات فیلد در کدام فیلد جدول ذخیره شود.
نحوه نمایش تایپ مثلا کد ملی به صورت ۰-۰۰۰۰۰۰-۰۰۰ نمایش یابد.

متن پیش فرض: متنی که همیشه نمایش داده شود و اگر تغییر ندادید، ذخیره شود. مثلا نام استان همیشه تهران نمایش و ثبت شود مگر اینکه خودتان آنرا عوض نمایید.

شرایط: قوانینی که مثلا یک متن خاص و یا عدد خاص وارد نشود.
فعال بودن: بدین معنی است که فیلد قابل مشاهده و قابل تغییر باشد.
قفل بودن: امکان تغییر در داده های فیلد وجود ندارد.

تنظیمات مربوط به عملکرد:

مثلا با کلیک روی فیلد و یا ورود به فیلد یک ماکرو اعمال شود و یا فرمول مد نظر شما اجرا شود. در آینده در این مورد توضیح خواهم داد.

سایر تنظیمات:

نام: نام فیلد مورد نظر شماست که در فرمول نویسی بکار میرود و حتما آنرا لاتین در نظر بگیرید. فرمول نویسی در فرم اکسس را در آینده توضیح می دهم. مثلا میتوانید حاصل دو فیلد را محاسبه و نتیجه را در فیلد دیگری بصورت اتومات ذخیره نمایید. مثلا fild1=fild2+fild3 که منظور از فیلد ۱ و ۲ و ۳ همان نام فیلد در این قسمت می باشد.

مثلا ترتیب ورود مکان نما در فیلدها مثلا فیلد مورد مشاهده شماره ۱ است. قبلا در مورد ترتیب ورود مکان نما توضیح داده شد. میتوانید تنظیم نمایید که با زدن tab مکان نما وارد فیلد نشود ولی بتوان با کلیک وارد فیلد شد. میتوانید متن راهنمایی را تایپ نمایید تا با حرکت ماس بر روی فیلد مربوطه در زیر ماس نمایش یابد.

 

 

 

 

ایجاد یک صفحه ورودی جهت نرم افزار در اکسس

در هر نرم افزار یک فرم ایجاد نمایید تا در هنگام باز نمودن برنامه ، به عنوان صفحه اول نمایش داده شود و کلیدهای (کنترلها) مربوطه را روی آن قرار دهید.

در اکسس ابتدا یک فرم طراحی نمایید و ویرایش مربوطه را انجام دهید.

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

فرم جدید را ویرایش نمایید و یک کنترل دکمه جهت باز نمودن فرم قبلی که ایجاد نموده اید قرار دهید.

 

 

اکسس برای مهندس صنایع

 

 

فرم را پس از ویرایش ببندید و برای آن یک نام در نظر بگیرید.

 

 

سپس فرم را به عنوان فرم اصلی از ریبون گزینه فایل و تنظیمات بانک اطلاعاتی در نظر بگیرید.

شما می توانید برای نرم افزار خود یک آیکون طراحی نموده و آیکون را به اکسس معرفی نمایید تا در بالای کادر نمایش داده شود.

 

با تعریف فرم به عنوان Default Form در اکسس شما مشاهده می نمایید با باز نمودن برنامه، فرم شما نمایش داده می شود.

 

این فرم هر زمان برنامه را اجرا نمایید باز می شود.

(توجه: برای اینکه فرم باز نشود باید دکمه Shift را همزمان با بازنمودن برنامه نگه دارید تا وارد قسمت ویرایش شوید.)

 

امیدواریم از این مطلب در سایت صنایع سافت که درباره اکسس برای مهندس صنایع بود، لذت برده باشید.نظرات خودتون رو واسه ما کامنت بزارین تا ما بتونیم هر چه بیشتر از اونها واسه بهتر شدنه تیممون استفاده کنیم.

حتما شما هم علاقه مندید مثله بقیه مهندسان صنایع از مقاله های جدید ما باخبر بشین، خب فقط کافیه ایمیلتونو داخل فرم زیر وارد کنید و دکمه ارسال رو بزنید. به همین راحتی :)

 

کارشناسی رشته مهندسی صنایع، فعال در حوزه دیجیتال مارکتینگ و علاقه مند به استارت اپ ها
هدفم اینه که بازار کار رشته صنایع رو برای فعالین این حوزه شفاف تر کنم.

احمد جعفری

اگر این مقاله برای شما مفید بود برای دوستان خود هم به اشتراک بگذارید تا بقیه هم از این مطلب استفاده لازم را ببرند.

آموزش اکسس برای صنایع

آموزش اکسس(Access) برای مهندسان رشته صنایع | توضیح کامل

ایجاد بانک اطلاعاتی در اکسس

 

آموزش اکسس برای صنایع

Access چیست؟

آموزش اکسس برای صنایع اکسس از برنامه های موجود در نرم افزار آفیس Microsoft Office است که برای مدیریت پایگاه داده ارائه شده است. این برنامه دارای قابلیتهای بسیار است، مانند ایجاد فرم ورود اطلاعات به شکل دلخواه.

شروع کار با Access با باز نمودن اکسس پنجره ای نمایش داده میشود.

 

 

آموزش اکسس برای صنایع

 

 

 

همانگونه که می بینید با انتخاب گزینه blank database و کلیک بر روی گزینه create یک بانک اطلاعاتی جدید ایجاد می گردد.

 

آموزش اکسس برای صنایع

 

در ادامه آموزش اکسس برای صنایع با کلیک روی گزینه Add to Add نوع داده مورد نظر را انتخاب نمایید. تعیین نمایید که در ستون مربوطه چه نوع داده ای ثبت می گردد.انواع داده ها در شکل زیر میباشد. مثلا اگر در ستون فقط عدد وارد می نماییم مانند شماره تلفن و شماره پرسنلی و …، نوع فیلد داده را عدد تعیین نمایید.

 

ذخیره کردن و بستن بانک اطلاعاتی اکسس

در ادامه آموزش اکسس برای صنایع گام به گام تا ایجاد یک برنامه ثبت مشخصات مراجعین با ما باشید

  • ابتدا بانک اطلاعاتی جدید ایجاد کنید.
  • سپس مطابق شکل زیر فیلدها را تعیین نمایید.
  • Id صورت خودکار توسط سیستم اکسس ایجاد می شود و جهت داده ها بصورت خودکار شماره ردیف می گذارد.

 

آموزش اکسس برای صنایع

 

  • پنجره مربوطه را ببندید

 

 

برای جدول ایجاد شده نام مشخص تعیین نمایید. (حتما با زبان لاتین)

 

آموزش اکسس برای صنایع

 

بانک اطلاعاتی را با انتخاب گزینه Save از زبانه File ذخیره نمایید و یک اسم برای فایل تعیین نمایید .

 

 

 

ویرایش بانک اطلاعاتی اکسس

در ادامه آموزش اکسس برای صنایع شما می توانید بانک اطلاعاتی خود را باز نموده و مطالب ورودی را ویرایش نمایید و یا مطلب جدید ثبت نمایید

 

آموزش اکسس برای صنایع

 

نحوه مشاهده بانک اطلاعاتی در زمان ورود داده ها و مطالب data Sheet View می باشد.

 

 

 

با انتخاب جدول مورد نظر و سپس کلیک روی گزینه Design View می توانید وارد محیط ویرایش بانک اطلاعاتی شوید.

 

آموزش اکسس برای صنایع

 

 

  1.  ابتدا بانک اطلاعاتی را انتخاب نمایید
  2. گزینه View را انتخاب نمایید
  3. روی گزینه Design View کلیک نمایید تا وارد نمایش ویرایش شوید
  4. با انتخاب هر ردیف می توانید آن مورد را به بالا و پایین جابجا نمایید

همچنین می توانید ویرایش روی اسامی فیلدهای خود انجام دهید.

در این مرحله Field Name به معنی نام فیلد (سر ستون های جدول) و Data Type به معنی نوع داده ورودی می باشد. مثلا داده ها از نوع متن وارد می نمایید و یا عدد  و …

مورد Description فقط جهت وارد نمودن یاداشت و شرح برای فیلد مورد نظر می باشد و ارزش دیگری ندارد.

 

 

آموزش اکسس برای صنایع

 

 

در ادامه آموزش اکسس برای صنایع در پایین جدول آیتمهایی را برای هر فیلد با توجه به نوع داده ورودی مشاهده می نمایید. در این قسمت اگر در ردیف بالا یک فیلد را انتخاب نمایید در پنجره پایین می توانید سایر تنظیمات را برای آن فیلد انجام دهید.

برای داده ها

 

آموزش اکسس برای صنایع

 

 

fieldsize  به معنی محدودیت تعداد کاراکتر ورودی می باشد

format  به معنی نحوه نمایش داده ها می باشد

Input mask  جهت تعریف نحوه نمایش داده ها می باشد

Caption  برچسب و لیبل هر فیلد می باشد.

اگر بخواهید نام فیلد مطلبی به صورت فارسی نمایش داده شود در این قسمت آنرا بنویسید

(این قسمت فقط برای مشاهده نام فیلد به زبان مورد نظر می باشد و نام فیلد در برنامه همان است که در بالا وارد نموده اید که حتما باید به زبان لاتین باشد)

Default Value: داده ای که بصورت از پیش تعیین شده در هنگام ثبت وارد شود و شما در صورت نیاز انرا تغییر می دهید.

مثلا در قسمت نام شهر همیشه نام یک شهر وارد شود و شما در صورت نیاز آنرا تغییر دهید.

Validation Rule: محدوده قابل قبول ورود داده ها را مشخص می نماید

Validation Text: مطلبی که در استاتوس بار نمایش داده می شود

Required : اجباری نمودن ورود داده

با فعال نمودن این قسمت ، حتما باید در فیلد مربوطه داده خاصی را وارد نمود.

Allow Zero Length: اجازه وارد نمودن فضای خالی با کلید اسپیس Space

Indexed: ایجاد ایندکس در فیلد به جستجوها کمک می کند.

primary key به صورت عدم تکراری شدن آن فیلد می باشد

مثلا در ثبت مشخصات پرسنل، شماره پرسنلی نباید تکراری باشد زیرا افراد فقط یکبار ثبت شوند و تکرار قبول نشود

آشنایی با Input Mask در اکسس

در ادامه آموزش اکسس برای صنایع در پنجره ویرایش جدول ابتدا فیلد مورد نظر را انتخاب نمایید سپس گزینه Input Mask را انتخاب نمایید و نحوه تایپ را در آن وارد نمایید.

توجه: بجای رقم صفر از علائم دیگر که در پایین آمده استفاده نمایید تا شرایط مورد نظر شما فراهم شود.

مثلا برای اجباری شدن ورود اعداد از ۰ استفاده نمایید و برای اینکه فقط حروف وارد شود از L استفاده نمایید. مثلا اگر بخواهید کد ملی فرد را وارد نمایید در قسمت مربوطه تایپ نمایید: ۰-۰۰۰۰۰۰-۰۰۰ یعنی تعداد ۱۰ رقم وارد نماید و بعد از رقم سوم و رقم نهم فاصله نشان بدهد.

توجه: پس از ورود نحوه نمایش، اگر وارد محیط ورود داده شوید متوجه می شوید که در فیلد کد ملی: _ -______-____نمایش داده می شود و فقط عدد وارد می شود و امکان تایپ حروف الفبا وجود ندارد

 

 

آموزش اکسس برای صنایع

 

سپس

 

 

علامتهای مورد استفاده در Input Mask اکسس

در ادامه آموزش اکسس برای صنایع برای ایجاد input mask  باید با علائم مربوط به نوع داده های ورودی آشنا باشید. این علائم شامل:

  • ۰: اجازه ورود فقط عدد به تعداد صفرها
  • ۹: عدد یا فاصله خالی را وارد نمایید ولی اگر چیزی وارد نکردید مشکلی ندارد (محدودیت کاراکتر ندارید)
  • #: عدد، علامت مثبت، علامت منفی و فاصله خالی می تواند وارد شود اما الزامی نیست
  • L: فقط حروف وارد شود
  • ؟: حرف به تعداد علامت سوال
  • A: حرف یا عدد را می توانید وارد نمایید
  • a: حرف یا عدد میتواند وارد شود ولی الزامی نیست
  • &: حرف یا فاصله خالی را میتوانید وارد نمایید
  • C: هر کارکتر یا فاصله خالی را وارد نمایید
  • >: کارکترهایی که بعد از آن وارد میشود به حروف کوچک تبدیل میکند
  • <: کارکترهایی که بعد از آن وارد میشود به حروف بزرگ تبدیل میکند
  • !: کارکترها از راست به چپ وارد شوند
  • \: کارکترهای که به دنبال آن می آیند به جای اینکه به عنوان کد خوانده شود به صورت تحت الفظی نمایش می یابد

Password بصورت علامت * ستاره دار مورد استفاده قرار می گیرد.

هر یک از علائم فوق در input mask وارد نمایید. چند مثال برایتان میزنیم.

برای ورود کد پستی :

input mask را بصورت زیر وارد نمایید:

 

 

۶ رقم چپ و یک فاصله و ۴ رقم راست

مثال ۲:

تنظیم نمایش Input mask جهت شماره تلفن به صورت زیر

 

نتیجه به صورت زیر نمایش داده می شود

 

آموزش اکسس برای صنایع

 

 

و یک نمونه دیگر برای ورود کد ملی

 

 

 

قواعد نامگذاری فیلدهای اکسس

  1. برای نام فیلد از ۶۴ کاراکتر بیشتر وارد نکنید
  2. شروع نام فیلدها با حروف الفبا باشد ودر ادامه رقم نیز میتوانید استفاده کنید.
  3. در نام فیلد از علامت [ , ] , ? ,! , ( ,) و همچنین کلمه name استفاده نکنید
  4. برای نام گذاری فیلد ها، جداول، فرم ها، کوئری ها، گزارشات، ماکرو ها و ماژول ها از نام فارسی استفاده نکنید و حتما نام لاتین بکار ببرید
  5. در نامگذاری فیلدها و … از جای خالی استفاده نکنید
  6. نام فیلد ها را با نام جدول و یا فرمها و … هم نام قرار ندهید.
  7. برای فرمها و جداول و …. از نام مشخص کننده آن استفاده کنید مثلا اول نام جدولها TBL و سپس نام مربوطه را بنویسید تا بعدا دچار مشکل نشوید

اسامی جداول با Tbl شروع کنید. مثلا Tbl_Personel برای نام گذاری جدول پرسنل

اسامی فرم ها با Frm

کوئری ها با Qry

گزارش ها با  Rpt

مرحله دوم: ایجاد جستجو در اکسس Query

 

 

آموزش اکسس برای صنایع

 

 

سپس

 

 

 

در نهایت

آموزش اکسس برای صنایع

 

ویرایش کوئری در اکسس

 

 

 

 

 

 

 

آشنایی با انواع کوئری در اکسس Query

 

کوئری ها انواع مختلف دارند. بعضی کوئری ها برای مشاهده ی یک جستجو بکار می روند (Select Query)

Make Table

نوعی کوئری است که پس از انجام جستجو، نتیجه را در یک بانک اطلاعاتی و جدول دیگر به دلخواه شما ذخیره می نماید. این روش برای لیست گیری و ارسال فایل مربوطه به افراد ذیصلاح دیگر و یا تهیه پشتیبان بر اساس نیاز کاربرد دارد.

مثلا نیاز است اطلاعات سال ۱۳۹۱ اداره خود را به سازمان بالاتر ارسال نمایید. باید یک کوئری درست نمایید تا اطلاعات سال را از شما پرسیده و شما با وارد نمودن ۱۳۹۱ نتیجه را به صورت یک لیست مشاهده نمایید. حال اگر نوع این گزارش را Make Table در نظر بگیرید، نتیجه منجر به ایجاد یک جدول که حاوی داده های سال ۱۳۹۱ می باشد. و شما می توانید این جدول را به اداره و یا سازمان مربوطه ارسال نمایید.

Append Query

نوعی کوئری است که اطلاعات ذخیره شده را از یک بانک اطلاعاتی که از سایرین دریافت نموده اید و یا در اختیار دارید، جستجو و نتیجه را به جدول موجود در نرم افزار شما اضافه می نماید. مثلا در مثال فوق شما می توانید یک کوئری ایجاد نمایید که اطلاعات جدول ادارات زیرمجموعه را به اطلاعات موجود در نرم افزار شما اضافه نماید(جمع بندی)

Update Query

اگر شما اطلاعاتی را در جدول وارد نموده اید با این کوئری می توانید آن اطلاعات را به روز نمایید. مثلا می توانید در نرم افزار فروشگاهی مشخص نمایید که تمامی قیمت اقلام خریداری شده مربوط به سال ۱۳۹۱در جدول درصد خاصی افزایش یابد.

Crosstab Query

اطلاعات را طبقه بندی می نماید (به نوعی ، ایجاد جدول آماری است)

اطلاعات موجود در جدول را بصورت دسته بندی نمایش می دهد

Delete Quer

شما می توانید یک کوئری تهیه نمایید که اطلاعات خاصی را از جدول شما حذف نماید.

مثلا می توانید اطلاعات مربوط به سال خاصی را از جدول مربوطه حذف نمایید. برای اینکار یک کوئری ایجاد نمایید که اطلاعات آن سال را نمایش دهد. سپس آن کوئری را به کوئری حذف کننده تبدیل و ذخیره نمایید. حال با اجرای کوئری مشاهده می نمایید که با چند پرسش که جهت اخطار پرسیده

می شود. داده های مربوطه مطابق آنچه توسط شما در کوئری مشخص شده، حذف می گردد

ایجاد فایل پشتیبان در اکسس به وسیله کوئری

 

 

 

پس از تایید با اجرای گزینه Run و یا دابل کلیک روی نام کوئری، آنرا اجرا نمایید.

 

 

 

مشاهده می نمایید که یک جدول جدید ایجاد می شود و شما میتوانید این جدول را به عنوان پشتیبان با نما دیگری ذخیره نمایید.

توجه: با هر بار اجرای Make Table Query جدول قبلی حذف و جدول جدید جایگزین میشود . پس در صورت نیاز به اطلاعات قبلی ، آن را در جدول دیگر Export ارسال و یا در همین برنامه با نام دیگری ذخیره نمایید تا حذف نگردد.

 

 

 

یکپارچه نمودن داده ها با کوئری در اکسس Append Query

ایجاد Append Query شما می توانید رکوردهای محدوده مورد نظر از یک جدول را به یک جدول دیگر انتقال داده و به آن اضافه نمایید. این روش برای بک آپ گیری از داده ها و یا یکپارچه نمودن داده های مراکز و جمع بندی آن در بانک اصلی کاربرد دارد.

برای این کار ابتدا کوئری ایجاد نمایید تا محدوده مورد نظر شما را نمایش دهد سپس وارد نمایش ویرایش کوئری شده و نوع کوئری را به Append QUERY تغییر داده و نام جدولی که میخواهید داده ها به آن منتقل شود مشخص نمایید. اگر نام فیلدها تفاوت داشت در قسمت فیلدها مشخص نمایید که هر فیلد به کدام فیلد از جدول مقصد منتقل شود سپس کوئری را اجرا نمایید.

 

 

امیدواریم از این مطلب در سایت صنایع سافت که درباره آموزش اکسس برای صنایع بود، لذت برده باشید.نظرات خودتون رو واسه ما کامنت بزارین تا ما بتونیم هر چه بیشتر از اونها واسه بهتر شدنه تیممون استفاده کنیم.

حتما شما هم علاقه مندید مثله بقیه مهندسان صنایع از مقاله های جدید ما باخبر بشین، خب فقط کافیه ایمیلتونو داخل فرم زیر وارد کنید و دکمه ارسال رو بزنید. به همین راحتی :)

 

کارشناسی رشته مهندسی صنایع، فعال در حوزه دیجیتال مارکتینگ و علاقه مند به استارت اپ ها
هدفم اینه که بازار کار رشته صنایع رو برای فعالین این حوزه شفاف تر کنم.

احمد جعفری

اگر این مقاله برای شما مفید بود برای دوستان خود هم به اشتراک بگذارید تا بقیه هم از این مطلب استفاده لازم را ببرند.

آموزش اکسل برای صنایع

آموزش اکسل(excel) برای مهندسان صنایع | قدم به قدم و تصویری

آموزش اکسل برای مهندسان صنایع

آموزش اکسل برای صنایع

 

در این آموزش به موارد زیر پرداخته میشود :

  1. آشنایی اولیه با اکسل ۲۰۱۳
  2. معرفی نرم افزار
  3. صفحه گسترده
  4. اکسل ۲۰۱۳
  5. آغاز
  6. حذف صفحه آغازین
  7. آشنایی مقدماتی با اکسل ۲۰۱۳
  8. معرفی سلول ها
  9. نام گذاری سلول ها
  10. سلول فعال
  11. کادر نام
  12. فعال کردن همزمان چند سلول
  13. وارد کردن اطلاعات به سلول ها
  14. نوار فرمول
  15. کپی کردن یک سلول
  16. جابجا کردن یک سلول
  17. حذف محتویات یک سلول
  18. اصلاح داده های درون یک سلول
  19. حذف یک ستون

معرفی نرم افزار

نرم افزار اکسل یک نرم افزار صفحه گسترده است که توسط شرکت مایکروسافت در بسته نرم افزاری آفیس تولید و ارائه میگردد. اولین بسته نرم افزاری آفیس برای ویندوز در سال ۱۹۹۱ میلادی منتشر شد که نسخه خانگی آن شامل نرم افزارهای ورد، پاورپوینت و اکسل بود.

صفحه گسترده

نرم افزارهای صفحه گسترده این امکان را فراهم می نمایند که دادهها را بصورت سطر و ستون وارد نمائید. بعد از وارد کردن دادهها عملیاتی نظیر محاسبات، مرتب سازی و فیلتر نمودن را روی آنها انجام داده، همچنین میتوان این دادهها را چاپ کرده و نمودارهایی بر اساس آنها ایجاد کرد.

اکسل ۲۰۱۳

شرکت مایکروسافت در نسخه جدید excel تغییراتی را اعمال کرده است. از جمله این تغییرها میتوان به ساده شدن گرافیک نرم افزار و استفاده زیاد از رنگ سفید، اضافه شده توابع پیشرفته مثلثاتی، توانایی تبدیل اعداد رومی به عربی یا لاتین و همچنین اضافه شده منوی استارت به نرم افزار اشاره کرد. همچنین این نرم افزار دارای حالتی برای استفاده در دستگاه های لمسی میباشد که با انتخاب آن ابزارها بزرگتر و با فاصله بیشتر از یکدیگر نمایش داده میشوند تا بتوان به راحتی آنها را لمس کرد.

آغاز

برای اجرای نرم افزار راههای گوناگونی در انواع ویندوزها وجود دارد. میتوان برای اجرای نرم افزار روی آیکون آن در میز کار دو بار کلیک کرد (دبل کلیک). همچنین میتوان روی نام نرم افزار در منوی استارت یک بار کلیک کرد تا نرم افزار اجرا شود. البته منوی استارت نمایش داده شده در زیر در ویندوز ۸ میباشد.

 

 

و یا میتوان نام نرم افزار را در منوی استارت جستوجو کرد و پس از یافتن نرم افزار یک بار روی آن کلیک کرد تا نرم افزار اجرا شود.

 

 

در ادامه آموزش اکسل برای صنایع پس از اجرای نرم افزار اکسل، با اولین تغییر محسوس این نرم افزار نسبت به نسخههای قبلی آن روبرو میشویم. در نسخه های قبلی پس از اجرای برنامه مستقیما به یک کاربرگ خالی هدایت میشدیم. اما در excel 2013 پس از اجرا با صفحه های روبرو میشویم که علاوه به داشتن گزینه کاربرگ خالی۱، چند کاربرگ از پیش آماده شده در موضوعات مختلف را به شما پیشنهاد میدهد که در صورت لزوم میتوانید از آنها استفاده کنید. از جمله این کاربرگهای آماده میتوان به کاربرگ برنامه ریزی روزانه، محاسبه و جدول بازپرداخت وام، برنامه ریزی حقوق

 

BLANK WORKBOOK

ماهانه خانوده، لیست فروش و مواردی از این دست اشاره کرد. تصویر زیر صفحه آغازین اکسل ۲۰۱۳ را نشان میدهد.

 

همچنین در صورت اتصال به اینترنت میتوانید از قسمت جستوجو کاربرگ آماده مدنظر خود را جستوجو و از کاربرگهای آماده بیشتری استفاده کنید.

 

در قسمت سبز رنگ سمت چپ تصویر نیز میتوانید آخرین فایلهای استفاده شده خود را مشاهده و در صورت لزوم با کلیک روی هر کدام از آنها میتوانید آنها را باز کنید. برای ورود به کاربرگ خام اکسل همانند تصویر زیر روی گزینه BLANK WORKBOOK کلیک کنید.

 

با کلیک روی گزینه فوق وارد یک کاربرگ خالی excel میشویم. در تصویر زیر یک کاربرگ خام را مشاهده میکنید.

 

 

حذف صفحه آغازین

در ادامه آموزش اکسل برای صنایع برای اینکه صفحه آغازین excel را حذف کنید تا پس از اجرای نرم افزار همانند نسخههای قدیمی بطور مستقیم به کاربرگ خام هدایت شوید، روی زبانه FILE کلیک کنید و در کادر باز شده گزینه OPTIONS را انتخاب کنید.

 

در صفحه باز شده جدید در قسمت GENERAL تیک گزینه SHOW THE START SCREEN WHEN THIS APPLICATION STARTS را بردارید و روی گزینه OK کلیک کنید.

 

آموزش اکسل برای صنایع

پس از انجام این مراحل، در دفعات بعدی اجرای نرم افزار صفحه آغازین نمایش داده نخواهد شد و مستقیما به کاربرگ هدایت میشوید.

 

 

آشنایی مقدماتی با اکسل ۲۰۱۳

این نرم افزار قابلیت پذیرش اطلاعات و دادهها و اعمال عملیات تعریف شده روی آنها را دارد. به کمک این نرم افزار میتوان محاسبات دشوار و پیچیده را به راحتی انجام داد، اطلاعات را تجزیه  وتحلیل کرد و با کمک ابزارهای گرافیکی موجود نمودارهای لازم را رسم کرد. همچنین این نرم افزار تعداد زیادی فرمول و تابع آماده در زمینههای مختلف از جمله مالی، ریاضی و مهندسی، آمار و.. . را در خود جای داده است.

معرفی سلول ها

همانطور که مشاهده کردید صفحه اصلی اکسل یک کاربرگ خالی است. این کاربرگ با خطوطی افقی و عمودی بصورت یک جدول بزرگ مشاهده میشود. هر خانه از این جدول یک سلول نام دارد. اطلاعاتی که برای تجزیه و تحلیل باید به اکسل وارد شوند، در سلولها نوشته میشوند. هر کاربرگ اکسل ۱۶۳۸۴ ستون و ۱۱۴۸۵۷۶ سطر دارد.

نام گذاری سلول ها

هر ستون اکسل با یک، دو و یا سه حرف لاتین نامگذاری شده است .نام ستونها در بالای آن نوشته شده است.۲۶ ستون اول هر کاربرگ با یک حرف لاتین و ستونهای بعدی با ترکیبی از دو و سه حرف نامگذاری شده اند. در شکل زیر نام ستونها را مشاهده میکنید.

همچنین هر سطر excel نیز با یک شماره مخصوص نامگذاری شده است. در شکل زیر شماره ستونها را مشاهده میکنید.

 

هر سلول کاربرگ با یک نام و یا آدرس مخصوص به خود شناخته میشود. نحوه نامگذاری سلولها به این صورت است که ابتدا نام ستونی که آن سلول در آن قرار دارد و سپس شماره سطر آن بیان میشود. برای مثال سلولی که در ستون D و در سطر ۲ قرار دارد با نام D2 شناخته میشود.

سلول فعال

همانطور که قبلا بیان شد، اطلاعات ورودی به اکسل در سلولها وارد میشوند. هر سلول excel میتواند حاوی اطلاعاتی نظیر عدد، متن، تاریخ، زمان، عکس، واحد پولی و فرمول باشد. برای اینکه دادهها به سلول وارد شوند ابتدا باید آنها را فعال کرد. برای فعال سازی یک سلول کافیست با ماوس یک بار روی آن کلیک کنید. برای مثال قصد داریم سلول B3 را فعال کنیم تا در آن عملیاتی را انجام دهیم .برای این کار با ماوس روی این سلول یک بار کلیک میکنیم. در تصویر زیر سلول فعال شده B3 را مشاهده میکنید.

همانطور که پیداست شکل ظاهری سلول فعال با سایر سلولها تفاوت دارد. شماره ستون و نام سطر آن با رنگی متفاوت نمایان و اطراف سلول فعال کادری ضخیم ایجاد میشود.

آموزش مفید برای شما : آموزش نرم افزار اکسل برای مهندسان صنایع

کادر نام

در ادامه آموزش اکسل برای صنایع کادر نام کادری است که نام سلول فعال در آن نمایش داده میشود. این کادر در بالای کاربرگ قرار دارد. در تصویر زیر محل قرار گیری کادر نام را مشاهده میکنید که در آن نام سلول B3 را که فعال شده نمایش داده میشود.

آموزش اکسل برای صنایع

برای فعال سازی یک سلول از کادر نام هم میتوانید استفاده کنید. فرض کنید میخواهید سلول A2 را فعال کنید. برای این کار کافیست در کادر نام آدرس A2 را نوشته و کلید ENTER را بفشارید.

 

 

خواهید دید که سلول A2 فعال شده است.

فعال کردن همزمان چند سلول

گاهی اوقات لازم است تغییراتی را روی چند سلول اعمال کرد. میتوان این کار را تک تک روی سلولهای مدنظر انجام داد. ولی بهتر است برای کاهش میزان اشتباه و صرف وقت، این سلولها را همزمان انتخاب کرد و تغییرات را روی همه آنها یکباره اعمال کرد. فرض کنید میخواهید سه سلول B2 ،A1 و C3 را همزمان انتخاب کنید. برای این کار میتوانید روی یکی از این سه سلول کلیک کرده و بعد کلید CTRL روی کیبورد را نگه دارید و سپس روی دو سلول دیگر با ماوس کلیک و در پایان کلید CTRL را رها کنید.

همچنین میتوان در کادر نام، آدرس این سه سلول را نوشت و در بین آنها علامت “,” را قرار داد و در پایان کلید ENTER را فشرد.

این سه سلول همانند تصویر زیر بصورت همزمان فعال شده اند.

 

حال اگر بخواهید یک منطقه به هم پیوسته از سلولها را همزمان انتخاب کنبد، هم میتوانید با ماوس کل منطقه را انتخاب کنید و هم میتوانید از کادر نام استفاده کنید. فرض کنید میخواهید کل منطقه سلول های بین سلول A1 و D3 را انتخاب کنید.

آموزش اکسل برای صنایع

 

برای این کار در کادر نام ابتدا آدرس سلول یک گوشه منطقه را نوشته )یک از ۴ گوشه منطقه به دلخواه(، سپس علامت “:” را قرار دهید و در نهایت آدرس گوشه متقابل آن منطقه را وارد کنید. در این مثال عبارت A1:D3 را در کادر نام مینویسیم و کلید ENTER را میفشاریم. دقت کنید اگر به جای A1:D3 عبارت D1:A3، A3:D1 و D3:A1 را مینوشتیم به یک نتیجه میرسیدیم.

وارد کردن اطلاعات به سلول ها

در ادامه آموزش excel برای صنایع وارد کردن اطلاعات و دادهها به سلول همانند نوشتن در نرم افزار ورد است. برای وارد کردن اطلاعات به سلول همانطور که قبلا گفته شد، ابتدا باید سلول مورد نظر را فعال کرد. پس از این کار کافیست با استفاده از کیبورد عبارت یا عدد مورد نظر را در سلول نوشت و در پایان نوشتن در هر سلول برای خاتمه کار حتما باید روی گزینه ENTER کلیک کرده و یا کلید ENTER را بفشاریم. در تصویر زیر گزینه ENTER را در نوار فرمول مشاهده میکنیم.

فرض کنید میخواهیم کلمه “حسابداری” را در سلول A1 بنویسیم. برای این کار ابتدا آن را فعال میکنیم.

سپس با استفاده از کیبورد، کلمه مذکور را نوشته و در پایان روی گزینه ENTER کلیک میکنیم.

 

 

نوار فرمول

در بالای کاربرگ و در کنار کادر نام کادری به نام نوار فرمول وجود دارد. هر اطلاعاتی که در سلولی وجود داشته باشد، با کلیک بر آن سلول، در این کادر نمایش داده میشود. بطور مثال اگر در سلول A5 عدد ۵۰۰۰۰ نوشته شده باشد، با کلیک بر سلول A5 در نوار فرمول این عدد نمایش داده میشود.

آموزش اکسل برای صنایع

 

این نوار برای راحتی نوشتن متون طولانی در سلولها و همچنین برای سهولت در نوشتن فرمول در سلولها استفاده میشود.

کپی کردن یک سلول

فرض کنید در سلول A1 عدد ۱۰۰۰ را داریم و میخواهیم در سلول B2 و D1 هم این عدد را داشته باشیم(عدد مذکور را در دو سلول دیگر کپی کنیم)

برای این کار روی سلول A1 راست کلیک و از لیست باز شده گزینه COPY را انتخاب میکنیم.

سپس روی سلول B2 راست کلیک کرده و از لیست باز شده گزینه PASTE را انتخاب میکنیم.

آموزش اکسل برای صنایع

خواهیم دید که عدد مورد نظر در این سلول نیز نمایش داده شده است.

حالا همین کار را روی سلول D1 نیز انجام میدهیم. حاصل کار بصورت زیر است.

در ادامه آموزش اکسل برای صنایع این نکته قابل ذکر است که برای گزینه های COPY و PASTE کلیدهای میانبری در صفحه کلید موجود است که بترتیب ترکیب کلیدهای CTRL+C و CTRL+V برای این دو عمل مورد استفاده قرار میگیرد.

جابجا کردن یک سلول

جابجا کردن یک سلول همانند کپی کردن آن است، با این تفاوت که بجای انتخاب گزینه COPY در لیست راست کلیک، باید گزینه CUT را انتخاب کنیم .فرض کنید میخوایم عبارت موجود در سلول A2 را به سلول C2 منتقل کنیم. برای این کار روی سلول A2 راست کلیک کرده و گزینه CUT را انتخاب میکنیم.

 

سپس روی سلول C2 راست کلیک کرده و گزینه PASTE را انتخاب میکنیم.

خواهیم دید که عبارت مذکور از سلول A2 حذف و به سلول C2 منتقل شده است.

 

آموزش اکسل برای صنایع

کلید میانبر گزینه CUT ترکیب دو کلید CTRL+X میباشد. همچنین برای انتقال یک سلول به سلولی دیگر میتوان روی کادر آن سلول کلیک کرد و نگه داشت و به محل مورد نظر کشید و کلیک را رها کرد. فرض کنید مثال قبل را میخواهیم به این شیوه انجام دهیم .برای این کار ماوس را دقیقا روی کادر اطراف سلول A2 میبریم تا علامت ماوس از شکل به شکل تغییر کند. حالا کلیک کرده و کلیک را نگه میداریم و سلول A2 را روی سلول C2 میآوریم و کلیک را رها میکنیم.

 

 

حذف محتویات یک سلول

برای اینکه دادهها و اطلاعات درون یک سلول را پاک کنیم کافیست یک بار روی آن سلول کلیک کنید و سپس از روی کیبورد کلید DELETE را فشار دهید. فرض کنید در سلول B2 عدد ۵۱ نوشته شده باشد و میخواهید این عدد را پاک کنید. برای این کار کافیست روی سلول B2 کلیک کرده و کلید DELETE را بفشارید.

اصلاح داده های درون یک سلول

اگر دادهای در یک سلول اشتباه باشد و نیاز به اصلاح آن داشته باشیم، کافیست یک بار روی سلول مورد نظر کلیک کرده و سپس در نوار فرمول داده مورد نظر را اصلاح کنیم و در پایان کلید ENTER را بفشاریم. فرض کنید در سلول A2 عبارت “بهای تمام شده” به اشتباه “بهای تمم شده” نوشته شده باشد.

برای اصلاح عبارت کافیست یکبار روی سلول A2 کلیک کرده تا متن دوره سلول در نوار فرمول نمایش داده شود.

آموزش اکسل برای صنایع

 

حال در نوار فرمول متن مورد نظر را ویرایش میکنیم و در پایان کلید ENTER را میفشاریم.

 

 

حذف یک ستون

در ادامه آموزش اکسل برای صنایع گاها لازم است یک ستون به کلی حذف شود. فرض کنید در تصویر زیر یک سری داده در excel وجود دارد. میخواهیم  ستون D را به کلی حذف کنیم تا دو ستون C و E در کنار یکدیگر قرار گیرند.

آموزش اکسل برای صنایع

 

برای این کار روی نام ستون D راست کلیک میکنیم و از لیست باز شده گزینه DELETE را انتخاب میکنیم.

 

آموزش اکسل برای صنایع

 

شکل حاصل بصورت زیر است.

آموزش اکسل برای صنایع

دقت کنید پس از حذف ستون D دو ستون در کنار یکدیگر قرار میگیرند و نام ستون E به D تغییر میکند. بنابراین نام ستونها هیچ وقت حذف نمیشود.

 

امیدواریم از این مطلب در سایت صنایع سافت که درباره آموزش اکسل برای صنایع بود، لذت برده باشید.نظرات خودتون رو واسه ما کامنت بزارین تا ما بتونیم هر چه بیشتر از اونها واسه بهتر شدنه تیممون استفاده کنیم.

حتما شما هم علاقه مندید مثله بقیه مهندسان صنایع از مقاله های جدید ما باخبر بشین، خب فقط کافیه ایمیلتونو داخل فرم زیر وارد کنید و دکمه ارسال رو بزنید. به همین راحتی :)

 

کارشناسی رشته مهندسی صنایع، فعال در حوزه دیجیتال مارکتینگ و علاقه مند به استارت اپ ها
هدفم اینه که بازار کار رشته صنایع رو برای فعالین این حوزه شفاف تر کنم.

احمد جعفری

اگر این مقاله برای شما مفید بود برای دوستان خود هم به اشتراک بگذارید تا بقیه هم از این مطلب استفاده لازم را ببرند.

 

آموزش متلب

آموزش نرم افزار متلب برای مهندسان صنایع | گام به گام و تصویری

آموزش متلب

آموزش متلب برای صنایع

 

 

آموزش متلب متلب نرم افزاری قوی برای دانشجویان و محققین رشته های ریاضی و مهندسی است که در جهت حل مسائل تئوری ماتریسها، جبر خطی و آنالیز عددی ساخته شده و امروزه صدها هزار کاربر دانشگاهی، آکادمیک، صنعتی و … در زمینه های بسیار متنوع مهندسی نظیر ریاضیات پیشرفته، جبر خطی، مخابرات، مهندسی سیستم و … با MATLAB بعنوان یکی از اولین محیط های محاسباتی و تکنیکی که قادر به حل مسائل آنهاست، آشنا می شوند. ریاضیات، زبان مشترک بسیاری از علوم مهندسی است. ماتریس ها، معادلات دیفرانسیل، رشته های عددی اطلاعات، ترسیمات و گراف ها از لوازم اصلی بکار گرفته در ریاضیات و نیز در MATLAB هستند.
Matlab اکنون یک سیستم مؤثر و زبان برنامه نویسی بسیاری از محاسبات علمی و مهندسی است. لذا این آموزش نرم افزار متلب برای تمام  دانشجویان و فارغ التحصیلان مهندسی صنایع، مدیرانی که در بخش هایی مثل کنترل پروژه یا برنامه ریزی در حوزه های مختلف فعالیت دارندف میتواند بسیار پرکاربرد باشد.

آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﺻﻔﺤﺎت مختلف Matlab : 

ﻣﺘﻠﺐ ﺻﻔﺤﻪﻫﺎی زﯾﺎدی دارد ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ﮐﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﺧﺎص ﺧﻮد را دارﻧﺪ ﻣﮑﺎن اﯾﻦ ﺻﻔﺤﺎت ﺑﺎ ﺳﻠﯿﻘﻪﮐﺎرﺑﺮ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﯽﺷﻮد اﮔﺮ ﻣﺘﻠﺐ را اﺟﺮا ﮐﻨﯿﻢ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻫﻤﻪ ﺻﻔﺤﺎت ﻣﺘﻠﺐ ﻓﻌﺎل ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ ﺑﺎ ﺗﯿﮏ زدن در ﺟﻠﻮی ﻋﻨﺎوﯾﻦ ﺻﻔﺤﺎت ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ آﻧﻬﺎ را ﻓﻌﺎل ﮐﻨﯿﻢ.

ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺻﻔﺤﺎت ﻣﺘﻠﺐ:

اﻧﺪازهی ﺻﻔﺤﻪﻫﺎی ﻣﺘﻠﺐ را ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ ﺗﻐﯿﯿﺮ دﻫﯿﻢ .ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ ﺻﻔﺤﺎت را ﺑﺼﻮرت ﺟﺪا از ﺑﺪﻧﻪی اﺻﻠﯽ ﻣﺘﻠﺐ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﻨﯿﻢ و ﯾﺎ ﺗﻨﻈﯿﻤﺎت دﯾﮕﺮ را ﺑﺮ روی آﻧﻬﺎ اﻧﺠﺎم دﻫﯿﻢ ﺷﮑﻠﻬﺎی زﯾﺮ ﺗﻌﺪادی از اﯾﻦ ﺗﻨﻈﯿﻤﻬﺎ ﺑﺮای ﺻﻔﺤﺎت ﻣﺘﻠﺐ را ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ ﺑﺎ ﮐﻠﯿﮏ ﺑﺮ روی ﯾﮏ ﺻﻔﺤﻪ رﻧﮓ ﻧﻮار ﻋﻨﻮان ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺻﻔﺤﻪی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن آﻣﺎدهی اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺎرﺑﺮ و ﯾﺎ اﻋﻤﺎل ﺗﻐﯿﯿﺮات در آن ﻣﯽﺷﻮد . ﺑﺮای ﻣﺜﺎل دو ﺷﮑﻞ زﯾﺮ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺻﻔﺤﻪ ﻓﺮﻣﺎن را ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از ﮐﻠﯿﮏ در اﯾﻦ ﺻﻔﺤﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﻨﺪ.

ﺑﺎ ﮐﻠﯿﮏ ﺑﺮ روی  آیکن زیر به ترتیب ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ ﯾﮏ ﺻﻔﺤﻪ را از ﺑﺪﻧﻪ اﺻﻠﯽ ﻣﺘﻠﺐ ﺟﺪا ﮐﻨﯿﻢ در اﯾﻦ ﺻﻮرت  ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺼﻮرت ﯾﮏ ﺻﻔﺤﻪ ﻣﺠﺰا ﻧﺸﺎن داده ﻣﯽﺷﻮد و آﯾﮑﻦ ﺑﻪ آﯾﮑﻦ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺷﮑﻞ ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮐﻠﯿﮏ ﺑﺮ روی آن ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ دوﺑﺎره ﺻﻔﺤﻪ ﯾﺎد ﺷﺪه را ﺑﻪ ﺑﺪﻧﻪ اﺻﻠﯽ ﻣﺘﻠﺐ اﻟﺼﺎق ﮐﻨﯿﻢ.

    

  • ﺑﺎ ﮐﻠﯿﮏ ﺑﺮ روی آﯾﮑﻦ روبه رو ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ ﯾﮏ ﺻﻔﺤﻪ را ﺑﺼﻮرت ﺗﻤﺎمﻧﻤﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﻨﯿﻢ .     
  • ﺑﺎ ﮐﻠﯿﮏ ﺑﺮ روی دو آیکن زیر  ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﺣﺎﺷﯿﻪ  راﺳﺖ و ﯾﺎ ﭼﭗ راﻧﺪه ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺮای ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﻗﺒﻠﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ ﭘﺲ از اﻧﺘﺨﺎب ﺻﻔﺤﻪ از روی ﻋﻨﻮان آن ﺑﺮ روی آیکن زیر  ﮐﻠﯿﮏ ﮐﻨﯿﻢ.

  • ﺑﺎ ﮐﻠﯿﮏ ﺑﺮ روی ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﺻﻔﺤﻪ و ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻦ ﻣﺎوس و ﺟﺎﺑﺠﺎﯾﯽ آن(ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﺻﻔﺤﻪ ) ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ ﻣﮑﺎن ﺻﻔﺤﺎت ﻣﺘﻠﺐ را ﺟﺎﺑﺠﺎ ﮐﻨﯿﻢ ﮐﺎدر ﺳﯿﺎهرﻧﮓ ﻧﺸﺎﻧﺪﻫﻨﺪهی ﻣﺤﻞ ﺟﺪﯾﺪ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدی ﺑﺮای ﺻﻔﺤﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه اﺳﺖ.
  • در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﺻﻔﺤﻪ روی ﻫﻢ اﻓﺘﺎده ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺎ ﮐﻠﯿﮏ ﺑﺮ روی آِکن زیر ﻧﺎم ﺻﻔﺤﻪی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﯽ  ﺗﻮاﻧﯿﻢ آن ﺻﻔﺤﻪ را ﻓﻌﺎل ﮐﻨﯿﻢ.

 


ﺑﺎ ﻧﮕﻪداﺷﺘﻦ ﻣﺎوس ﺑﺮ روی ﺧﻂ ﻓﺎﺻﻞ و ﯾﺎ ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ ﭼﻨﺪ ﺻﻔﺤﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ اﻧﺪازهی  ﺻﻔﺤﺎت را ﺗﻐﯿﯿﺮ دﻫﯿﻢ.

عبارت کنار گزینه ی start متلب جملاتی توضیحی را به کاربراعلام می کند:

  • ﮐﻪ ﺑﻤﻌﻨﺎی آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻠﺐ در ﺣﺎل ﺑﺎرﮔﺬاری اﺳﺖ.
  • ﻣﺘﻠﺐ آﻣﺎدهی اﺟﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎ و دﺳﺘﻮرﻫﺎ اﺳﺖ..
  • ﻣﺘﻠﺐ در ﺣﺎل ﭘﺮدازش ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ.
  • ﻣﺘﻠﺐ ﺑﺮای اداﻣﻪی ﭘﺮدازش ﻣﻨﺘﻈﺮ اﺳﺖ ﺗﺎ ﮐﺎرﺑﺮ از ﺻﻔﺤﻪ ﮐﻠﯿﺪ،ﮐﻠﯿﺪی را ﺑﻔﺸﺎرد .(اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻌﺪ از اﺟﺮای دﺳﺘﻮر ()pause ظاهر می گردد).
  •    از این ﻗﺴﻤﺖ ﻣﯽﺗﻮان ﻣﺴﯿﺮ ﺟﺎری  ﻣﺘﻠﺐ را ﺗﻐﯿﯿﺮ داد.

 

معرفی نرم افزار متلب را از زبان ویکی پدیا بخوانید : کلیک کنید.

 

صفحه command window:

ﺻﻔﺤﻪای اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﻫﻤﻮاره ﺑﺎ آن ﺳﺮوﮐﺎر دارﯾﻢ (Command Window)ﺻﻔﺤﻪ ﻓﺮﻣﺎن ﻣﺘﻠﺐ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ ﮐﺪﻫﺎی ﺧﻮد را در آن ﺑﻨﻮﯾﺴﯿﻢ اﯾﻦ ﺻﻔﺤﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮای ﻣﺸﺎﻫﺪهی ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎ و دﺳﺘﻮرﻫﺎی ﻣﺘﻠﺐ ﺑﮑﺎر ﻣﯽرود.

  • ﺧﻂ ﻓﺮﻣﺎن ﻣﺘﻠﺐ ﺑﺎ ﻋﻼﻣﺖ <<ﺷﺮوع ﻣﯽﺷﻮد
  • ﻣﻮﺟﺐ ﭘﺎک ﺷﺪن ﺻﻔﺤﻪ ﻓﺮﻣﺎن ﻣﯽﮔﺮدد clc
  • اگر در ابتدای خط فرمان جای کلید بالاپیمای ↑ صفحه کلید را فشار دهیم به دستور قبل میرسیم.
  • اگر  عبارتی را تایپ وسپس کلید بالاپیما را فشار دهیم دستور قبلی متلب ک با این عبارت آغاز می شود در خط فرمان جاری ظاهر خواهد شد برای مثال با تایپ =a و فشردن کلید بالاپیما آخرین دستور تایپ شده ای که با =a شروع می شود در خط فرمان ظاهر می شود ویا با تایپ sort و سپس فشردن کلید بالاپیما آخرین دستوری که در صفحه فرمان متلب با عبارت sort شروع می شود در این سطر ظاهر خواهد شد.
  •   اگر پس از نوشتن چند کاراکتر کلید tab از صفحه کلید را فشار دهیم متلب لیست جامعی از دستوراتی ک با این عبارت شروع می شوند را برای ما نمایش می دهد . بعنوان مثال عبارت sin<< را در صفحه فرمان تایپ کرده و کلید tab را فشار دهید مشاهده خواهید کرد علاوه بر دستور sin  متلب چند دستور دیگر را نیز به ما نمایش میدهد.

آموزش متلب

  • کلید esc خط فرمان جاری را پاک می کند
  • دستور clc موجب پاک شدن صفحه فرمان میشود دستور home کاری مشابه را انجام می دهد با این تفاوت که صفحه پاک نمی شود.توجه داریم تا شدن صفحه پاک شدن متغیر ها نیستدستورwho لیستی از نام متغیرهایی را که تعریف کرده ایم را به نمایش بگذارد.
  • دستور whos لیست متغیرها را با اطلاعات جامع تری را نشان می دهد.
  •  دستورwhos a اطلاعاتی در مورد متغیر ذکر شده (در اینجا a) می دهد.
  • در آغاز خط فرمان متلب یک help خلاصه و سریع می باشد.

آموزش متلب برای صنایع

 

 علاوه بر کاربرد های فوق می توانیم برنامه ها و فایلهای مختلف را با استفاده از دستورهای های صفحه فرمان متلب فراخوانی کنیم 

 

استفاده از help در صفحه فرمان متلب:

…help:(برای مثال help<<)میتوانیم اطلاعات در مورد تابع ذکر شده( در اینجا sort)به دست آوریم.

…doc :(برای مثال doc sin)نوشتن این عبارت (در اینجاsin) می شود که البته در در عبارت help sin هم پس از پایان توضیحات لینک  doc sin وجود دارد. همچنین لینک توابع با کاربرد مرتبط نحوه نزدیک با تابع سینوس نیز در انتها فایل متنی باز شده موجود است.

…look for :(برای مثال look for sort) روش دیگر برای جستجو (look for برای  توابع خواص و تخصصی مفید است).

 صفحه Editor:

 در این صفحه برنامه ها و توابع مطلب نوشته می شوند  و با پسوند m ذخیره می شوند.

  1. اجرای برنامه
  2. باز کردن یک فایل جدید
  3. باز کردن پوشه مربوط به فایل جاری
  4. تهیه یک  گزارش با فرمت html از این فایل جاری
  5. ایجاد یک سلول
  6.  نشان دادن همه سلول ها

  • اجرای سلول انتخاب شده از برنامه
  • انتخاب و اجرای سلول بعدی
  • نمایش همه توابع موجود در برنامه
  •  برای اجرا از کلید f۵ استفاده کنیم
  •  برای اجرای قسمتی از برنامه از انتخاب قسمت مورد نظر کلید f۹ را فشار میدهیمبرای ایجاد یک عبارت توضیحی از علامت %استفاده میکنیم (عبارتهای بعد از این علامت‌ تا آخر خط تنها ارزش  توضیحی دارند ).

در ادامه آموزش متلب برای صنایع برای ایجاد یک متن توضیحی می‌توانیم علاوه  بر کمک گیری از روش فوق از آکولاد همراه با علامت درصد نیز استفاده کنیم بدین صورت که در ابتدای متن توضیحی (ویا قبل از متن توضیح) از عبارت }%استفاده می‌کنیم و پس از پایان توضیحات عبارت {% را وارد میکنیم( دستور های اجرایی با رنگ سبز نشان داده می شود ).

آموزش متلب

 با تایپ%% و یک خط فاصله بعد از آن می توانیم یک سلول تولید کنیم. سلول ها  برای خوانایی بیشتر برنامه مفید هستند.

  از Ctrl+enter می توان برای محاسبه سلول انتخاب شده استفاده کرد.

  برای نوشتن ادامه برنامه ی خط جاری در خط بعد از … استفاده می‌کنیم.

; ۶=x<<

۱۰/(۱۲+…+۸+y = (x<<

۲٫۶۰۰=y

صفحه work space:

در ادامه آموزش متلب برای صنایع با استفاده از این صفحه می توانیم همه متغیرهای تعریف شده را از زمان اجرای متلب ببینیم.(متغیر هایی که پاک نشده باشند) در این صفحه نام، سایز و اطلاعاتی دیگر در مورد متغیرها آمده است.

آموزش متلب برای صنایع

وقتی  یک فایل را فراخوانی می کنیم و یا بین قسمت‌های مختلف متلب ارتباط برقرار می‌کنیم( برای مثال بین simulink و m فایل) داده ها همه در work space ذخیره خواهد شد.

با دو بار پیاپی بر روی آیکون ظرف یک متغیر صفحه variable editor برای آن متغیر باز می شود. در این صفحه به راحتی می توان انواع متغیر ها را ویرایش نمود.

آموزش متلب

 با انتخاب یک متغیر و استفاده از  می توان انواع رسم ها را برای متغیرهای مورد نظر انجام داد.

آموزش متلب برای صنایع

 با راست کلیک روی یک یا چند متغیر انتخاب شده می توان انواع رشته ها را انجام داد.

 

 ابزار profiler:

 یک ابزار بسیار ارزشمند برای بررسی عملکرد دستورها از لحاظ زمانی است و برای آنالیز سرعت الگوریتم ها و روش ها استفاده می شود .

با کلیک بر    و یا تایپ عبارت profile viewer (و یا روش‌های دیگر) میتوانید به این صفحه دسترسی داشته باشید. با وارد کردن نام فایل مورد نظر برای تحلیل مطلب یک تحلیل کامل از سرعت برنامه و سرعت تک نک خطوط برنامه به شما ارائه خواهد کرد.

آموزش متلب برای صنایع

 صفحه help:

یکی از مهم ترین صفحات متلب، help متلب می باشد.

با تایپ یک عبارت در کادر جستجوی متلب   می توانید توابع و یا صفحاتی را به عنوان نتیجه داشته باشیم.

 

برای یادگیری کاربرد نرم افزار متلب برای مهندسان صنایع و دیدن چند کلیپ آموزشی رایگان کلیک کنید.

آرایه ها:

صفحه فرمان متلب:

در ادامه آموزش متلب برای صنایع برای شروع کار با متلب برای آشنایی اولیه با صفحات فرمان لازم است در این فصل جداگانه با صفات مطلب به طور کامل آشنا خواهیم شد در این جا دهد مقدماتی و ساده با صفحات متلب آشنا می شویم و فعلا همه کارهایمان را در صفحه فرمان انجام می دهیم تا کمتر به صورت کامل تر با متلب و صفحات مختلف آن آشنا شویم پس از بارگذاری متلب صفحه زیربرای کاربر نمایش داده می شود.

آموزش متلب برای صنایع

صفحه ای که پیش روی شماست که ممکن است مقداری با پیکربندی فوق تفاوت داشته باشد قسمتی که بر روی نوار عنوان آن عبارت نوشته شده است صفحه فرمان متلب یا همان command window نام دارد اگر متلب شما این صفحه را بارگذاری نداشت آن را از نوار ابزار desktop انتخاب کنید و سپس عبارت command window را تیک دار کنید

آموزش متلب

با در دست داشتن صفحه فرمان اکنون می توانیم برنامه نویسی متلب را آغاز کنیم.

 تعریف متغیرها:

 در مطلب تعریف و مقداردهی متغیر ها عموما شده همزمان صورت می گیرد.

 نکات قابل توجه در نامگذاری متغیرها:

  • متلب به حروف بزرگ و کوچک حساس است به این معنی که برای مثال a و A دو متغیر  متفاوتند
  • نام متغیرها با حرف a شروع می شوند a1 یک نام گذاری صحیح و ۲a  نامگذاری غلط می باشد
  • متغیرها شامل حروف اعداد و زیر خط (آندرلاین) می باشد a_w23  صحیح w%2 ویا d.2 غلط هستند.
  • بهتر است نام متغیر ها را از نام توابع پرکاربرد پارامترها تعریف شده ی متلب و کلمات کلیدی متلب انتخاب نکنیم.

عدم رعایت این موضوع قطعا هایی خواهیم داشت که به خصوص در موارد تازه کار هستیم به راحتی قادر به رفع آن نخواهیم بود .

برای مثال نام متغیر را sin نگذاریم سینوس اشتباه نشود. نوع متغیر را pi نگذاریم تا با عدد ∏ تعریف شده در متلب جایگزین نگردد و همینطور نامتغیر را از کلمات کلیدی متلب مثل if و یا for انتخاب نکنید به زودی توضیح کامل تری در این موارد داده خواهد شد کار خود را با تعریف چند متغیر عددی ساده شروع می‌کنیم بعد از تعریف متغیر در خط فرمان کلید enter را فشار دهید.

>> a=4

 a = 4

>> d=.2 

d = 0.2000 

>> g=2.3658 

g = 2.3658

در صورتی که در انتهای یک دستور متلب از نماد سیمیکالن ( ; )استفاده کنیم متغیر تعریف و مقدار دهی می شود ولی نمایش داده نمی شود

>> s=5.69; 

>> f_14=36; 

می توانیم چنداین دستور را در یک سطح وارد کنیم. ببین منظور بین دستورها علامت کاما و یا سمیکالن می‌گذاریم در صورت استفاده از کاما نتیجه دستور تایپ شده نمایش داده می شود ولی اگر از سمیکالن استفاده کنیم نمایش نتیجه حذف خواهد شد.

>> d 58=2.36;e=12.365;

>> a=2, b=56, c=5,

a=2

b=56

c=5

در ادامه توضیحی در مورد نمایش اعداد در متلب می دهیم. برای مثال عدد بیست میلیارد را در متلب تایپ کنید:

>>200000000000

ans =2.0000e+01

 

نتیجه را بدین صورت بخوانید  ۱۰^۱۰*۲ ، با همین نمایش نیز می توانیم اعداد را تعریف کنیم

>>6.39-3        ⇒  ۲٫۳۶*۱۰^۴

ans =0.0064

در متلب چندین پارامتر مقدار دهی اولیه شده اند که کاربردهای زیادی دارند برای مثال به چند نمونه ی پرکاربرد از آنها اشاره می کنیم

>> pi       ⇒  عدد Π

ans = 301416

>> i          ⇒  √-۱ عدد مختلط

ans = 0 + 1.0000 i

>> j         ⇒  √-۱ عدد مختلط

ans = 0 + 1.0000 i

>> esp     ⇒ ε عدد بسیار کوچک اپسیلون

ans = 2.2204e-016

>> inf        ⇒ ∞ عدد مثبت بینهایت

ans = Inf

>> nan      ⇒  به معنای اینکه یه عدد نیسNaN (Not-a-Number)

ans = NaN

>> 0/0

ans = NaN

.است nan  برای مثال ۰/۰ یک

تعداد کلمات کلیدی متلب زیاد نیست و این کلمات شامل if ، end ،  else، while ، for و… می باشند.

متلب خود این کلمات را تشخیص می دهد و در صورتی که این کلمات توسط کاربردهای بگردد رنگ نمایش کلمه کلیدی به رنگ آبی تغییر میکند برای داشتن لیستی از کلمات کلیدی می توانیم دستور iskeyword را در خط فرمان متلب تایپ کنیم.

>> iskeyword

ans =

            ‘ break ‘

            ‘ case ‘

            ‘ catch ‘

            ‘ classdef ‘

            ‘ continue ‘

            ‘ else ‘

            ‘ elseif ‘

            ‘ end ‘

            ‘ for ‘

            ‘ function ‘

            ‘ global ‘
‘ if ‘

            ‘ otherwise ‘

            ‘ parfor ‘

            ‘ persistent ‘

            ‘ return ‘

            ‘ spmd ‘

            ‘ switch ‘

            ‘ try ‘

            ‘ while ‘

اعداد مختلط:

 با تعریف عدد مختلف i و j می توانیم اعداد را بصورت مختلط تعریف کنیم. برای این منظور یک عدد مختلط با قسمت حقیقی ۲ قسمت موهومی ۳ را به صورت ۲+۳i و یا  i*3 +2  نمایش می‌دهیم.

توجه داریم که عبارت i3+2 به معنای عدد ۲ بعلاوه متغیر ۳i است که می تواند هر مقدار داشته باشد و یا تعریف نشده باشد در حایکه ۳i با توجه به قواعد نامگذاری متغیرها نمی تواند نام یک متغیر باشدو از این بابت مشکلی وجود ندارد.

خطایی که می تواند در اینجا زخ دهد این است که ممکن است ما i را در برنامه مقدار داده باشیم، در این صورت در کار با عبارت ۳i هیچ مشکلی نخواهیم داشت ولی اگر از عباراتی مثل ۲+i*3 استفاده کنیم نتیجه آنچه که انتظار داریم نخواهد بود.

برای جلوگیری از وقوع این اشتباه بهتر است اگر از فرم b*i+a  استفاده می کنیم بجای i و j از عبارت های معادل ۱i و ۱j استفاده کنیم یعنی:

۲+۳*۱j.

>> 2+3i

ans =2.0000 + 3.0000i

>> 0.45+3.8i

ans = 0.4500 + 3.8000i

>> 4+3*i

ans = 4.0000 + 3.0000i

>> 4+3i

??? Undefined function or variable ‘ i3 ‘.      →  (تعریف نشده است (تابع یا متغیر i3

>> i=10;4+3i

ans = 34

>> i=10;4+3*1i

ans =0.0000i

آرایه ها:

نکات:

  • آغاز آرایه با علامت براکت باز [
  •  فاصله عناصر, و یا فاصله 
  • پایان آرایه با علامت براکت بسته ]

در این صورت یک ماتریس سطری خواهیم داشت که به طور معادل  آن را آرایه عددی (آرایه) می‌نامیم برای برای زیر را دنبال کنید.

>> a=[2.5,8]

a = 2    ۵    ۸

>> b=[2    -۹     ۱٫۳۶    ۵٫۲    ۶٫۹]

b = 2.0000    -۹٫۰۰۰۰     ۱٫۳۶۰۰     ۵٫۲۰۰     ۶٫۹۰۰۰

>> d=[]    → ماتریس تهی

d=[]

آرایه ها را می توانیم بصورت عنصر به عنصر نیز تعریف کنیماین موضوع را با ذکر مثال توضیح می دهیم:

>> c (1)=5;c(2)=8;c(3)=10;

c =5       ۸     ۱۰

  • اندیس آرایه ها در متلب مخالف صفر بوده و صحیح است یعنی اندیس صفر نداریم همچنین اندیس هایی مثل ۱٫۲ و ۲- و…
  • هرگاه  تعدادی از عناصر ماتریس تعریف نشده رها کنیم در آثار خود به خود صفر تعریف می‌شوند.

>> f(1)=5;f(2)=8;f(6)=-5

f = 5           ۸               ۰           ۰           ۰           -۵

برای تعربف آرایه ای از اعداد با نظم خاص در متلب می توانیم از راه های ساده تری استفاده کنیم:

>> c1=1:5                  ⇒ اعداد ۱تا۵

c1 =1          ۲              ۳           ۴             ۵

>> c2=0:6                  ⇒ اعداد ۱تا۶

c2 =0            ۱          ۲              ۳           ۴             ۵           ۶

>> c3= -6 : 9

ans =                          ⇒۹  اعداد ۶-تا

Columns 1 through 11

-۶     -۵      -۴        -۳      -۲         -۱        ۰        ۱      ۲        ۳         ۴

Columns 12 through 16  ⇒ ستون ۱۲ تا ۱۶

۵          ۶          ۷           ۸          ۹

برای توضیح در مورد نمایش برداری فوق به این نوع توجه داریم که نمی توان تعداد زیادی  عدد را نشان داد و در این مورد در متلب با توجه به اندازه صفحه فرمان محدودیت داریم

از آنجا که بردار یک ماتریس سطری لذا هر عدد در بردار را می توان با ذکر شماره ستون آن مشخص کرد.

همچنین می توانیم گام تغییر اعداد را یک  عدد دلخواه تعیین کنیم حالت کلی این تعریف بدین صورت است:

n:m که به معنای اعداد n تا m است حالت دیگر تعریف n:d:m می باشد که d گام تعریف را نشان می‌دهد. با مثالهای زیر موضوع کاملا روشن می شود در ضمن برای این تعریف می توان پرانتز() و یا علامت [] را استفاده کرد و یا بدون این دو دستور را نوشت.[n:m = (n:m)= [n:m

>> d1=0: 2 : 10        ⇒ اعداد صفر تا ده با گام دو

d1 = 0        ۲             ۴           ۶        ۸            ۱۰

>> d2=2: .2 : 3          ⇒ اعداد ۲ تا ۳ با گام ۲

d2 = 2.0000           ۲٫۲۰۰۰         ۲٫۴۰۰۰           ۲٫۶۰۰۰           ۲٫۸۰۰۰          ۳٫۰۰۰۰

>> d3=0 : -1: -3

d3 = 0      -۱        -۲        -۳

برای حالتی که عدد دوم کوچکتر از عدد اول می باشد گام تغییر حتما باید منفی ذکر گردد برای مثال نتیجه عبارت ۳- :۰ ماتریس تهی خواهد بود.

>> 0: -3

ans = Empty matrix: 1-by-0 → ماتریس تهی ۱ در صفر

ذکر نشدن گام نیز بمعنای گام ۱ می باشد یعنی برای نمونه دو دستور ۱:۳ و ۱:۱:۳ معادل هستند.

 ()linspace: اگر بخواهیم بازه ای دلخواه را بصورت خطی به چندین قسمت مساوی تقسم کنیم و فرم فراخوانی آن بصورت (linspace(a,b,N می باشد که در نتیجه آن یک بردار سطری با عنصر اول a وعنصر آخر b ،فاصله عناصر یکسان و طئل بردار N خواهیم داشت.

>> linspace (4,9,6)

ans = 1.0000            ۱٫۲۰۰۰            ۱٫۴۰۰۰          ۱٫۶۰۰۰        ۱٫۸۰۰۰        ۲٫۰۰۰۰

آرایه های خاص :

(zeros(1,n: (آرایه ی تمام صفر) برای ساختن برداری با عناصر تمام صفر می توانیم از دستور zeros استفاده کنیم بدین صورت ک نتیجه

(۱,zeros(n یک آرایه ی n تایی (۱*n) تمام صفر می دهد.

>> zeros(1,5)

ans =0      ۰     ۰     ۰     ۰

>> zeros(1,3)

ans =0       ۰        ۰

(۱,ones(n:(آرایه ی تمام یک) برای ساختن برداری با همه ی عناصر برابر یک می توانیم از دستور ones استفاده کنیم بدین صورت که

(۱,ones(n یک آرایه ی nتایی (۱*n) صفر می دهد.

>> ones(1,6)

ans =1        ۱          ۱        ۱        ۱        ۱

 آریه ای ۶*۱ با تمام عناصر ۵ بسازید:

>> 5*ones(1,6)

ans =5         ۵           ۵         ۵           ۵           ۵

آین توابع برای ساختن آرایه های خاص کاربرد زیادی دارند.

اعداد و آرایه ی تصادفی:

در متلب مرجع تولید اعداد آرایه ها و ماتریس های تصادفی توابع مرتبط در نظر گرفته شده است که هر یک از این توابع بروش متفاوت این اعداد را تولید می کند کاربردهای خاص خود را دارند در زیر چند نمونه از این توابع را معرفی می‌کنیم:

 (۱,rand(n : این تابع بمنظور تولید اعداد تصادفی با توزیع یکنواخت در بازه [۱ ۰] استفاده می شود .

تابع rand را در این جا بصورت (۱,rand(n فراخوانی می کنیم حاصل یک آرایه n*1 است ک هر عنصر آرایه عددی تصادفی بین صفر و یک است برای مثال:

a = rand(1,4)

۰٫۸۱۴۷              ۰٫۹۰۵۸              ۰٫۱۲۷۰             ۰٫۹۱۳۴

هر عنصرآرایه عددی تصادفی بین صفر و یک است.
برای اینکه اعداد تصادفی دربازه بزرگتری توزیع شوند می توانیم تابع ()rand را در عددی ضرب کنیم برای مثال (۱,۴)rand ضربدر۵ در بازه [۵  ۰] قرار دارد

>> a=8*rand(1,3)

a = 6.4022         ۱٫۱۳۵۱         ۳٫۳۷۴

در حالت کلی اگر u  یک عدد تصادفی در بازه [۱  ۰] باشد  a+(b-a)*u در بازه [a  b] قرار دارد

>> u=rand(1,6)

>>u1=2+ (5-2) *u

u1 =4.4704        ۴٫۰۸۴۵        ۲٫۹۵۱۳         ۴٫۸۵۰۷          ۲٫۱۰۳۳        ۳٫۳۱۶۲

عناصر u1 تصادفی و در بازه [۵  ۲] قرار دارند.

(۱,randn(n: این تابع به منظور تولید اعداد تصادفی با توزیع نرمال( میانگین صفر و واریانس یک ) استفاده می شود این تابع را مشابه تابع ()rand بصوزت (randn(1,n فراخوانی می کنیم حاصل یک آرایه n*1 است که هر عنصر آرایه عددی تصادفی با توزیع یاد شده می باشد( این تابع عموما در شبیه سازی نویز گاوسی کاربرد دارد).

>> a=randn(1,4)

a =-0.2414       ۰٫۳۱۹۲         ۰٫۳۱۲۹           -۰٫۸۶۴۹

ملاحضه می کنیم ک اعداد منفی نیز در این فراخوانی ظاهر می شوند. با روشی مشابه روشی ک بزای ()rand گفته شد می توانیم واریانس و میانگین توزیع را تغییر دهیم.

تابع ()randint: از این تابع برای تولید اعداد تصادفی صحیح استفاده می کنیم و به چندین فرم میتوانیم واریانس و میانگین توزیع را فراخوانی کنیم.

تابع (randint(1,n: تولید رشته تصادفی متشک از عناصر ۰ و ۱ با طول n(در اینجا فراخوانی شبیه ()rand است)

>> a=randint (1,5)

a = 1     ۰    ۱    ۰    ۱

(randint(1,n,m: تولید اعداد تصادفی صحیح کمتر از   (۱-m  (۰   ۱   ۲ …. m: برای این منظور عدد m باید به عنوان پارامتر سوم به ورودی های تابع افزوده گردد. بنابراین (randint(1,n,m یک بردار تصادفی با طول n و عناصر صحیح کمتر از m بدست می آید. (یعنی n عنصر بین ۰ و m-1)

>> a=randint(1,5,8)

a = 0      ۲      ۱     ۶    ۲

>> a=randint(1,5,80)

a = 73     ۱۲    ۶۶    ۴۳   ۷۹
([randint(1,n,[a    b: تولید تصادفی در بازه

[a   a+1 a+2…b-1 b) ⇐[a   b)

>> a=randint(1,5, [-2   ۵])

a = -2    ۱     -۲    ۵    -۲

>> a=randint(1,5, [20   ۲۵])

a = 24     ۲۴    ۲۵    ۲۰    ۲۲

(randperm(n: این تابع یک تابع تصادفی نیست بلکه برای چیدن اعداد صحیح به فرم تصادفی مورد استفاده قرار می گیرد برای مثال (randperm(n اعداد ۱ تا n  را به ترتیب تصادفی می چیند

>> randperm(8)

ans = 3    ۷     ۲     ۱     ۶    ۵    ۸    ۴

 دستور های بسیار زیاد دیگری نیز برای تولید اعداد تصادفی وجود دارد که عموما مربوط به توزیع های مختلف می باشد برای مثال توزیع T و یا توزیع پواسن و یا انواع دیگر توزیع ها، ولی دستور هایی که در بالا مطرح شد در مسائل و موضوعات عمومی و در بسیاری از مباحث تخصصی می توانند نیاز ما را برطرف کنند.

 

فراخوانی و مقدار دهی آرایه ها:

در کدنویسی برنامه های مختلف فراخوانی و مقداردهی به فراوانی مورد استفاده قرار می گیرد و توانایی متلب در فراخوانی، مقداردهی و انجام عملیات جبری بر روی زیر ماتریس ها و زیر آرایه ها از توانمندی های بالای متلب بشمار می رود

برای یک متغیر آرایه ای که در متلب تعریف شده است اگر نام آن متغیر را در صفحه فرمان تایپ کنیم مقادیر آن نشان داده می شود و یا اگر تنها عنصر خاصی از آرایه را فراخوانی کنیم تنها این عنصر نمایش داده می شود:

>>a(3)
ans =
۲۰
>>a(0)  در متلب اندیس باید صحیح باشد و اندیس صفر نداریم
??? Attempted to access a(0); index must be a positive
integer or logical.

 

 

در متلب اندیس باید صحیح باشد و اندیس صفر نداریم

 

 

می توانیم چندین مقدار را همزمان فراخوانی کنیم

a(1:2) ⇒ عناصر ا تا ۲
ans =
۱۰ ۱۵

>>a(1:3)
ans =
۱۰ ۱۵ ۲۰
>>a(2:5)
ans =
۱۵ ۲۰ ۲۵ ۳۰
>>a(2:2:8)
ans =
۱۵ ۲۵ ۳۵ ۴۵
>>a(5:-1:2)
ans =
۳۰ ۲۵ ۲۰ ۱۵
>>a(end) ⇒ a عنصر آخر
ans =
۵۰
>>a(end-3)
ans =
۳۵
>>a(3:end) ⇒ عنصر ۳ تا آخر
ans =
۲۰ ۲۵ ۳۰ ۳۵ ۴۰ ۴۵ ۵۰
>>a(end:-1:1) ⇒ با این عبارت میتوانیم آرایه را از آخر به اول بنویسیم
ans =
۵۰ ۴۵ ۴۰ ۳۵ ۳۰ ۲۵ ۲۰ ۱۵ ۱۰
>>a(:) a نمایش ستونی
ans =
۱۰
۱۵
۲۰
۲۵
۳۰
۳۵
۴۰
۲۸
۴۵
۵۰

 

  • end را می توانیم بعنوان اندیس ماتریس فراخوانی کنیم که نمایشگر آخرین عنصر ارایه می باشد
  • فرم نمایش (:)a نمایش ستونی را نتیجه می دهند
  • می توانیم بجای اندیس یک بردار داشته باشیم و بدینصورت مجموعه ای از عناصر آرایه را فراخوانی کنیم.

 

کاربرد متلب در مهندسی صنایع(آموزش ویدیویی)

 

 

امیدواریم از این مطلب در سایت صنایع سافت که درباره آموزش متلب برای صنایع بود، لذت برده باشید.نظرات خودتون رو واسه ما کامنت بزارین تا ما بتونیم هر چه بیشتر از اونها واسه بهتر شدنه تیممون استفاده کنیم.

حتما شما هم علاقه مندید مثله بقیه مهندسان صنایع از مقاله های جدید ما باخبر بشین، خب فقط کافیه ایمیلتونو داخل فرم زیر وارد کنید و دکمه ارسال رو بزنید. به همین راحتی :)

 

کارشناسی رشته مهندسی صنایع، فعال در حوزه دیجیتال مارکتینگ و علاقه مند به استارت اپ ها
هدفم اینه که بازار کار رشته صنایع رو برای فعالین این حوزه شفاف تر کنم.

احمد جعفری

اگر این مقاله برای شما مفید بود برای دوستان خود هم به اشتراک بگذارید تا بقیه هم از این مطلب استفاده لازم را ببرند.

آزمون فرض آماری در spss

آزمون فرض آماری در spss | تصویری و قدم به قدم

آزمون فرض آماری در spss

آزمون فرض آماری در spss، کاربران عزیز صنایع سافت با یکی دیگه از آموزش های نرم افزار spss در خدمت شما هستیم. این مقاله فقط مخصوص کسانیه که میخوان spss رو مختص بازارکار یاد بگیرند، پس اگه شما هم تو این دسته هستین این مقاله آموزشی رو از دست ندین. تا یادم نرفته بگم این آموزش ها همیشه واستون رایگان تولید میشه پس اگه دوستی دارین که این مقاله ها بدردش میخوره واسه اون هم به اشتراگ بگذارین :)

در این آموزش به آزمون فرض آماری در SPSS پرداخته ایم که شامل موارد زیر است :

  1. مقدمه
  2. فرض صفر و فرض مقابل
  3. سطح معنی داری و خطاهای آماری
  4. توزیع نمونه گیری آمارهآزمون فرض یک طرفه و دو طرفه
  5. مراحل کلی آزمون فرض آماری
  6. ماهیت P-Value
  7. آزمون آماری برای میانگین جامعه – آزمون t تک نمونه ای
  8. آزمون آماری برای نسبت جامعه – آزمون دو جمله ای
  9. آزمون اختلاف میانگین ها برای دو جامعه مستقل – آزمون t- دو نمونه مستقل

 

قبل از اینکه این آموزش رو شروع کنید حتما توصیه میکنم آموزش های رایگان قبلی ما رو از دست ندید.

  1. آموزش spss به زبان ساده
  2. آمار توصیفی در spss
  3. آموزش گام به گام فارسی spss

 

آزمون فرض آماری

تحقیقات همواره با سوال و فرضیه شروع می شوند. بسیاری از تحقیقات از مرحله سوال گذشته و به مرحله فرضیه می رسند. فرضیه حدس زیرکانه درباره پارامتر جامعه است. به فنون آماری مناسب برای تحلیل صحت یا نادرستی فرضیه ها فنون «آزمون فرض آماری» (Hypothesis testing) گفته می شود که در این فصل آنها را بررسی می کنیم.

به طور کلی هدف «آزمون فرض آماری» تعیین این موضوع است که با توجه به اطلاعات بدست آمده از داده های نمونه حدسی که درباره خصوصیتی از جامعه می زنیم به طور قوی تایید می شود یا نه. این حدس بنا به تحقیق نوعا شامل ادعایی درباره مقدار یک پارامتر جامعه است. «در واقع هر حکمی درباره جامعه را یک فرض آماری می نامند که قابل قبول بودن آن باید برمبنای اطلاعات حاصل از نمونه گیری از جامعه بررسی شود.»

چون ادعا ممکن است صحیح یا غلط باشد بنابراین دو فرض مکمل در ذهن بوجود می آید:

  1. ادعا صحیح است(فرض H0)
  2. ادعا غلط است (فرض H1)

با به کاربردن اطلاعاتی که از مشاهدات نمونه بدست می آید تصمیم گیرنده باید یکی از دو تصمیم یا استنباط را انتخاب کند:

  1. فرض H1 را رد کند و نتیجه بگیرد که H0 بوسیله داده ها تایید می شود.
  2. فرض H1 را رد نکند و نتیجه بگیرد که داده ها H0 را تایید نمی کند.

فرآِیند انتخاب یکی از دو تصمیم فوق را «آزمون فرض آماری» می نامند.

قبول یا رد یک فرضیه آماری با اثبات و یا رد یک گزاره ریاضی متفاوت است.در ریاضی گزاره ای را اثبات و یا نفی می کنند و در هر حالت نتیجه اش که بدست می آید بدون هیچ شکی برقرار است ولی در مقابلنتیجه حاصل از «آزمون فرض آماری» به وسیله تحلیل داده های تجربی حتمی و قطعی نیست. شیوه مناسب برای آزمون فرض دارای مراحل منطقی است.

قبل از ذکر مراحل مورد نظر به بیان مفاهیم و اصطلاحات استفاده شده درآزمون پرداخته می شود. مهم ترین مرحله در «آزمون فرض آماری» تبدیل «فرضیه پژوهشی» و نقیض آن به «فرضیه های آماری» است. بنابراین مرحله فوق را با عنوان فرض صفر و فرض مقابل تشریح می کنیم.در این فصل به بیان برخی تعاریف در زمینه آمار استنباطی خواهیم پرداخت و سپس چهار آزمون آماری پرکاربرد در آمار کاربردی را معرفی خواهیم کرد.

 

فرض صفر و فرض مقابل

برای بحث درباره فرمول بندی مساله آزمون فرض آماری و حل آن به معرفی پاره ای از تعاریف و مفاهیم نیاز داریم.

مثال ۱:

نظریه ای پیشنهاد می کند که محصول یک واکنش شیمیایی معنی دارای توزیع نرمال (۱۶٫فرمول)  X~N  است.آزمایش گذشته نشان می دهد که اگر یک ماده معدنی به این محصول اضافه نشده باشد۱۰=µ و در غیر اینصورت۱۱=µ است. آزمایش ما عبارت است ازانتخاب نمونه تصادفی به حجم n .بر اساس این نمونه سعی خواهیم کرد تصمیم بگیریم کدام مورد درست است؟

پاسخ:

با توجه به فرضیه ای که در صورت مسئله بیان شده است دو فرض آماری زیر مطرح می شود:

میانگین جامعه برابر عدد ۱۰ است:۱۰=µ

میانگین جامعه برابر عدد۱۱است:۱۱=µ

در اینجا عدد نامعلوم برابر بودن ۱۱=µ است. از دو حکم فوق یکی را «فرض صفر»(Null Hypothesis) و دیگری را «فرض مقابل»(Alternative Hypothesis) می نامیم و آنهارا به ترتیب و به اختصاربا H0 و H1 نشان می دهیم برای اینکه معلوم شود کدام فرض را باید فرض صفر نامید لازم است که تفاوت اساسی بین دو اصطلاح فوق به روشنی درک شود. قبل ازاینکه ادعا کنیم حکمی معتبر است باید شواهد کافی در تایید آن بدست آوریم.

در نتیجه شخص تحلیلگر باید حمل را غلط بداند مگر اینکه داده های بدست آمده خلاف آنرا تایید کنند. به عبارت دیگر باید «فرض صفر» را صحیح دانست و فقط وقتی آنرا رد کرد که داده ها بر خلاف آن حکم کنند. تشابه زیادی بین این امر و محاکمه در دادگاه وجود دارد که در آن هیات منصفه فرض «مجرم بودن» را اتخاذ می کنند مگر اینکه شواهد قانع کننده ای مجرم بودن منتهی را ثابت کنند و نه اینکه در اثبات بی گناهی او بکوشند.

با توجه به نکات فوق می توان نتیجه گرفت که هرگاه بخواهیم یک ادعا را از طریق تایید آن بوسیله اطلاعات حاصل از نمونه آزمون کنیم نفی آن ادعا را فرض صفر و خود آن رافرض مقابل می گیریم بنابراین فرض صفر و فرض مقابل در فرضیه فوق باید به این صورت باشد:

۱۰=µ:H0}

۱۱=µ:H1}

سطح معنی داری و خطاهای آماری

در ادامه آموزش آزمون فرض آماری در spss بعد از تعریف فرضیه های آماری قدم بعدی مشخص کردن درجه ای برای معنی دار بودن تفاوت ها (α) و حجمی برای نمونه مورد بررسی (n) است.روش این کار این است که فرض H0را به نفع فرض H1 رد می کنیم به شرط اینکه از یک آزمون آماری مقداری بدست آوریم که احتمال وقوع آن مقدار با توجه به H0 برابر با کمتر از یک احتمال بسیار کوچک باشد که با α نشان داده می شود.این احتمال وقوع کوچک را «سطح معنی داری» می گویند.

مقادیری که معمولا برای α استفاده می شود بیشتر از ۰٫۰۱ و۰٫۰۵ است. از آنجا که مقدار فرمول در تعیین اینکه H0 باید رد شود یا نه دخالت مستقیم دارد . الزام رعایت عینیت در تحقیق ایجاب می کند که α را پیش از شروع جمع آوری داده ها مشخص کنیم.

سطح معنی داری که محقق برای تعیین α در تحقیق انتخاب می کند براساس تخمین او از اهمیت و یا درجه قابلیت کاربرد یافته هایش مبتنی است. طبیعی است که اگر تحقیق مثلا درباره آثار درمانی عمل جراحی  روی مغز باشد محقق باید α را خیلی کمتر در نظر بگیرد زیرا خطرهای رد کردن نادرست فرضیه صفر بسیار زیاد است.

هنگام اتخاذ تصمیم درباره H0 ممکن است دو نوع خطا پیش آید:

  1. خطای نوع اول (Type I Error): رد کردن فرض H0 درحالی که درست است.
  2. خطای نوع دوم (Type I Error): رد کردن فرض H0 درحالی که غلط است.

احتمال وقوع خطای نوع اول با α بزرگتر شود احتمال اینکه H0 را به غلط رد کنیم یا به عبارت دیگر احتمال اینکه مرتکب خطای نوع اول شویم افزایش می یابد. خطای نوع دوم معمولا با β نشان داده می شود α و β هم برای نشان دادن نوع خطاها و هم ارتکاب آن خطاها به کار می روند. یعنی:

( رد کردن H0 وقتی H0 درست است)P=(خطای نوع اول)P=α

(رد کردن H0 وقتی H1 درست است)P=(خطای نوع اول)P=β

احتمال α به مقدار مشخص پارامتر در دامنه ای بستگی دارد که H0 آنرا در بر می گیرد و حال آنکه β به مقدار پارامتر در دامنه ای بستگی دارد که H1 آنرا در بر می گیرد. این خطاها و احتمال آنها در رابطه با H0 را می توان بصورت زیر خلاصه کرد:

واضح است که بین α و β رابطه معکوس وجود دارد. بالا رفتن α و مقدار β کاهش می یابد و برعکس. این رابطه در آمار به «بده _ بستان» بین α و β معروف است. آنچه مسلم است مجموع α و β الزاما عدد یک نیست.واضح است که در هر استنباط آماری احتمال وقوع یکی از این دو نوع خطا وجود دارد و لازم است که آزمون کننده به نوعی سازش که تعادل بین احتمال وقوع این دو نوع خطا را به حد مطلوب برساند دست یابد.

آزمونهای آماری مختلف احتمال تعادل های مختلفی را عرضه می کنند. در رسیدن به چنین تعادلی است که موضوع «توان آزمون» مطرح می شود. توان آزمون عبارت است از احتمال رد کردن H0 وقتی که H0 حقیقتا نادرست باشد. یعنی:

β – ۱ = (احتمال وقوع خطای نوع دوم) – ۱ = توان آزمون

آنچه موجب کاهش خطای نوع اول و دوم و همچنین توان آزمون می شود افزایش حجم نمونه است. منحنی های شکل ۱-۴ نشان می دهند که وقتی حجم نمونه (n) افزایش می یابد احتمال وقوع خطای نوع دوم (β) کاهش می یابد.

در این شکل افزایش توان آزمون دو طرفه میانگین وقتی که نمونه افزایش می یابد با یکدیگر مقایسه شده است. مشاهده می شود که وقتی حجم نمونه از ۴ به ۱۰٫۲۰٫۵۰و۱۰۰ افزایش می یابد چگونه توان آزمون زیادتر می شود.

توزیع نمونه گیری آماره

صحت یک فرضیه آماری فقط با استفاده از نمونه ای nتایی از جامعه آماری و توزیع نمونه گیری آماره مشخص میشود. در بحث «آزمون فرض» تایید یا رد «فرضیه صفر» به توزیع نمونه گیری آماره بستگی دارد. واضح است که توزیع آماره متاثر از توزیع جامعه و شرایط برآورد و همچنین حجم نمونه است. متغیرهای استاندارد مورد استفاده به کمک توزیع نمونه گیری تعریف می شوند. اصطلاح «آماره آزمون» یا پارامتر مورد آزمون تعریف می شود.

 

آزمون فرض یک طرفه و دو طرفه

براساس آنچه گفتیم نتیجه می گیریم که H0 را باید پذیرفت مگر آنکه دلیل محکمی بر رد آن وجود داشته باشد. این بدین معناست که فرض صفر همواره شامل سطح اطمینان ۱۰۰(α-۱) درصد است. بنابراین H1 در برگیرنده سطح معنی داری α است.

مفهوم کاربردی این جمله آن است که رد یا قبول H0 یا سطح اطمینان دلخواه صورت خواهد گرفت. پس همواره H1 به اندازه α در طرفین توزیع نمونه گیری تعریف خواهد شد. «یک طرفه» یا دو طرفه بودن آزمون فرض آماری به تعریف H0 و یا H1 بستگی دارد.

 

 

مراحل کلی آزمون فرض آماری

از جمع بندی میانی آزمون فرض می توان برای همه آزمون فرض های آماری مراحل چهارگانه زیر را تدوین کرد. از این مراحل در طی فصول بعدی کتاب جهت تفسیر خروجی ها استفاده خواهد شد:

 

۱- تعریف فرضیه های آماری H0 و H1  (فرض ها):

براساس قاعده ای که بیان شد چنانچه فرضیه پژوهشی یا هدف مرز مشخصی (-) داشته باشند H0 نشان دهنده ادعا خواهد بود در غیر این صورت نقیض آن در H0 قرار خواهد گرفت. آنچه مسلم است فرض H0 و H1 مکمل یکدیگرند. با این توصیف H0 گاهی بیان کننده ادعا و گاهی نقیض ادعا خواهد بود.

II– تعیین توزیع نمونه گیری آماره و نوع آماره آزمون (آماره آزمون):

توزیع نمونه گیری به شرایط تخمین پارامتر مورد ادعا بستگی دارد. بسته به اینکه فرضیه پژوهشی چه نوع پارامتری را بیان می کنند. توریع نمونه گیری آماره و آماره آزمون تغییر خواهد کرد.

III– تعیین سطح زیر منحنی  H0 و H1 و محاسبه مقدار بحرانی (مقدار بحرانی):

سطح زیر منحنی H0 و H1 به توزیع نمونه گیری و مقدار α بستگی دارد. یک طرفه یا دو طرفه بودن آزمون نیز بر سطح زیر منحنی فرضیه های آماری تاثیر مستقیم دارد. چنانچه گفته شد:   H0 در برگیرنده سطح اطمینان و H1 سطحی برابر α خواهد بود.

محاسبه مقدار استانداردی که تفکیک کننده H0 و H1 بصورت عددی باشد از دیگر موارد ضروری این مرحله است. مقدار استاندارد براساس نوع آزمون و مقدار α از جداول آماری موجود استخراج می شود. این مقدار با توجه به علامت آن «مقدار بحرانی» نامیده می شود. مقدار استاندارد وجدول آماری مورد نیاز برای استخراج آن براساس آماره آزمون تعیین می شود. برای مثال اگر آماره آزمون از نوع Z باشد مقدار بحرانی براساس جدول استاندارد Z تعیین می شود و اگر از نوع F باشد براساس جدول F تعریف می شود.

IV . تصمیم گیری:

در این مرحله مقدار آماره آزمون محاسبه شده در مرحله دوم یا مقدار بحرانی مرحله سوم مقایسه می شود. چنانچه آماره آزمون در ناحیه پذیرش H0 قرار گیرد. گفته می شود که رد سطح اطمینان مورد نظر دلیل کافی برای پذیرش H0 وجود دارد. در غیر اینصورت فرض H0 رد شده و H1 آیا در سطح خطای α درصد پذیرفته می شود.

پس از تایید یا رد H0 تحلیلگر باید بطور مشخص بیان کند که آیا فرضیه پژوهشی پذیرفته یا رد شده است. بدیهی است محقق هیچگاه ادعای اثبات یا عدم اثبات فرضیه پژوهشی یا فرضیه های آماری را ندارند بلکه در تحلیل خود به لحاظ استقرار احتیاط را رعایت کند.

ماهیت P-Value

P-Value  یک آزمون آماری مقدار احتمالی است که میزان سازگاری داده های نمونه را با نتیجه H0 اندازه می گیرد. این مقدار خلاصه ای فشرده از یافته های نمونه ای را در یک آزمون آماری معرفی می کند و غالبا در گزارشهای منتشر شده نتایج آزمون آماری و در خروجی برنامه ها کامپیوتری مورد استفاده واقع می شود.

برای یک آزمون یک طرفه مربوط به میانگین جامعه P-Value برحسب آماره آزمون استاندارد شده *Ζ بصورت زیر تعریف می شود:

P-Value یک آزمون آماری یک طرفه برای µ عبارت است از احتمال آنکه اگر µ۰ = µ آماره آزمون استاندارد شده *Z در جهت ناحیه رد می تواند کمتر از مقداری باشد که واقعا مشاهده شده است.

 

آزمون P-Value

در ادامه یادگیری آزمون فرض آماری در spss همانطورکه قبلا گفتیم P-Value یک آزمون برای µ میزان سازگاری بین بر آمد نمونه ای و مقدار µ۰ را که در H0 مسلم فرض شده است اندازه می گیرد. یک P-Value بزرگ نشان می دهد که µ۰ موجه است و بنابراین باید H0 نتیجه گرفته شود.

در واقع برحسب اینکه P-Value بزرگتر یا کوچکتر از α (ناحیه بحرانی) باشد که از آزمون مبتنی بر P-Value بدست می آید از نظر ریاضی هم ارز یا نتیجه ای است که از قاعده تصمیم متناظر مبتنی بر آماره آزمون استاندارد شده حاصل می شود. قاعده تصمیم مبتنی بر P-Value بصورت زیر است:

اگر P-Value ≥ α  باشد گزینه H0 را نتیجه بگیرید.

اگر P-Value ≤α باشد گزینه H1 را نتیجه بگیرید.

با استفاده از یک P-Value یک طرفه یا دو طرفه هر کدام که مقتضی باشد این قاعده تصمیم خواه آزمون یک طرفه یا دو طرفه باشد صادق است.

 

۴-۸ آزمون آماری برای میانگین جامعه – آزمون t تک نمونه ای

وقتی می خواهیم برای میانگین جامعه (µ) آزمونی انجام دهیم. در واقع علاقه مندیم آزمون کنیم که آیا میانگین جامعه برابر عدد مشخصی هست یا خیر؟ در این حالت فرض های آماری عبارتند از:

µ=µ۰ : H0
H1 : µ≠µ۰

 

از آنجایی که در عمل همواره واریانس جامعه نامعلوم است آزمون مناسب آزمون t تک نمونه ای می باشد.

مثال ۱) داده های زیر نمره های ۲۰ دانش آموز در درس آمار است:

۱۷٫۵٫ ۱۴٫ ۱۳٫۵٫ ۱۶ .۱۴٫۵٫ ۲۰ . ۱۳ . ۱۲٫ ۱۶٫۵٫ ۱۹٫ ۱۶٫ ۱۰٫۵ . ۱۷٫ ۱۲٫ ۱۳٫ ۱۴٫۵٫ ۱۷٫ ۱۱٫ ۱۹٫۸٫ ۱۲٫۵

آیا میتوان گفت میانگین نمره های دانش آموزان این کلاس برابر ۱۵ است؟

در واقع می خواهیم آزمون فرض زیر را انجام دهیم:

µ=۱۵ : H0
H1 : µ≠۱۵

 

برای انجام ای آزمون مسیر Analyze>Compare Means>One-Sample T Test را طی کنید تا کادر مکالمه ای One-SampleT Test باز شود. در این کادر متغیر “نمره” را در جعبه Test Variable و درجعبه Test Values عدد ۱۵ را تایپ کنید.

 

آزمون فرض آماری در spss

 

 

سپس گزینه OK را بزنید تا خروجی آزمون را ببینید.

 

 

 

معرفی جداول: جدول اول (One-Sample Statistics) حجم نمونه شاخص های آماری میانگین . انحراف معیار و خطای معیار میانگین را نشان می دهد. جدول دوم (One-Sample Test) نتایج آزمون t تک نمونه ای را نشان می دهد. مقدار آماره t محاسبه شده برابر با ۰/۰۷۹ – شده است که می دانیم آماره مربوط به آن به صورت زیر است و دارا توزیع t یا n-1 درجه آزادی (df) است.

 

 

عبارت sig که مخفف significant levele و  به معنی “سطح معنی داری” است نشان دهنده P مقدار آزمون است که در این آزمون برابر ۰/۹۴ شده است. همچنین مقدار Mean Difference نشان دهنده  Χ-µ۰ است که در اینجا برابر است با ۰/۰۵-=۱۴/۹۵-۱۵

در قسمت بعد ۹۵%Confidence Interval فاصله اطمینان ۹۵ % را برای پارامتر Χ-µ۰ نشان می دهد که در این مثال برابر (-۱/۳۷ _۱/۲۷) است حال اگر بخواهیم فاصله اطمینان برای فرمول بدست آوریم باید نا معادله فرمول را برای مجهول Χ-µ بین دو عدد ۱٫۳۷-  و  ۱٫۲۷ حل کنیم لذا فاصله اطمینان برای فرمول برابر است با( ۱۳/۶۸ _۱۶/۳۲).

 

۳-    روش فاصله اطمینان: در اینجا فرضیه ۰=۱۵-µ :H0 که معادل است با ۱۵=µ :H0 را بررسی می کنیم. بنابراین برای آزمون فرضیه فوق به روش فاصله اطمینان کافیست که چک کنیم آیا فاصله اطمینان۱۵-µ عدد صفر را شامل می شود؟ در صورتی که فاصله اطمینان شامل عدد صفر باشد تصمیم به عدم رد فرض H0 خواهیم گرفت و با توجه به فاصله اطمینان ۹۵ % در این مثال در سطح معنی داری۰/۰۵ فرض H0 یعنی فرض برابری را رد نمی کنیم.

مثال ۲) در مثال ۱ فرضیه ۱۲=فرمول : H0 را آزمون کنید.

در این حالت همه مراحل بیان شده در مثال قبل را انجام خواهیم داد با این تفاوت که عدد ۱۲ را در جعبه Test Values تایپ می کنیم و خروجی زیر را خواهیم دید

 

از سه روش میتوان نشان داد که فرضیه ۱۲= فرمول :H0 در سطح معنی داری۰/۰۵ رد می شود(؟).

 

توجه:

  1. از آنجایی که در عمل هیچگاه واریانس جامعه معلوم نیست در SPSS نیز آزمون از طریق آماره Z تعبیه نشده است.
  2. در این آزمون فرض بر این است داده ها از جامعه ای با توزیع نرمال هستند.
  3. در SPSS گزینه انجام آزمون های یک طرفه تعبیه نشده است. اما در آزمون هایی که آماره آنها از توزیع t که توزیعی متقارن است پیروی می کند. P- مقدار آزمون یک طرفه نصف P- مقدار آزمون دو طرفه است (؟). لذا در این آزمون نیز می توان آزمون های یک طرفه را انجام داد.

 

آزمون آماری برای نسبت جامعه – آزمون دو جمله ای

مثال ۳) فرض کنید سکه ای را ۳۰ مرتبه پرتاب کرده اید و نتایج به صورت زیر بدست آمده است(۱-شیر.۰-خط)

۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۰٫۱٫۱٫۱٫۱٫۱٫۱٫۱٫۱٫۱٫۱٫۱٫۱

می خواهیم آزمون کنیم که آیا سکه سالم است یا خیر؟ می خواهیم فرض های زیر را آزمون کنیم:

H0 = p = 0.5

H1 = p ≠ ۰٫۵

برای آزمون این فرض از آزمون دو جمله ای استفاده می کنیم.

برای انجام این کار داده های بالا را به عنوان متغیر Toss وارد کرده و مسیرAnalyze>Nonparametric Tests>Legacy Diolog>Binomial را طی کنید تا کادر مکالمه ای Binomial Test باز شود.

آزمون فرض آماری در spss

 

 

متغیر Toss را به قسمت Test Variable List وارد کرده و مقدار Test Proportion را ۰٫۵ وارد کنید و در قسمت Define Dichotomy گزینه Get from data را انتخاب کنید و سپس دکمه OK را کلیک کنید تا خروجی زیر ظاهر شود:

 

 

 

معرفی جداول: در ستون اول دو گروه جامعه را نشان می دهد و در ستون دوم آنها را معرفی می کند. توجه داشته باشید که در SPSS هر گروهی که کدش اول وارد شود را به نام گروه اول (اصلی) می شناسد و نسبت P  برای این گروه تعریف می شود.

برای مثال اگر اولین عدد در وارد کردن داده های مربوط به متغیر Toss را “۱” وارد کنیم عدد “۱” را به عنوان کد گروه اول می شناسد و نسبت P را برای این گروه (شیر بودن) و نسبت ۱-P را برای گروه دیگر (خط بودن) در نظر می گیرد.

در ستون سوم N تعداد افراد مشاهده شده در هر گروه را نشان می دهد و در ستون بعد نسبت مشاهده شده هر گروه را نشان می دهد. در ستون پنجم Test Prop. عدد مورد آزمون در فرض صفر را نشان می دهد که در اینجا۰٫۰۵ است. در ستون آخر (P ,Exact Sig.(2-tailed-مقدار دقیق را در حالت دو طرفه نشان می دهد.

تفسیر: با توجه به اینکهP-مقدار دقیق دو طرفه بیشتر از ۰٫۰۵ است فرض صفر سالم بودن سکه را رد نمی کنیم.

 

در یک نمونه ی تصادفی ۱۰۰۰۰ نفری از جامعه ی بزرگ تعداد ۱۰۰ مورد از یک بیماری خاص مشاهده شده در سطح اطمینان ۹۵ درصد آزمون کنید که:

الف) آیا نسبت مبتلایان به بیماری خاص در جامعه از ۰٫۰۲ کم تر است؟

ب) آیا می توان گفت نسبت مبتلایان به بیماری خاص در جامعه برابر ۰٫۰۲ است یا خیر؟

– این داده ها را با استفاده از دستور weighte cases وارد کنید.

الف)تمام مراحل مربوط به مثال ۱ را در اینجا انجام می دهیم با این تفاوت که در قسمت Test Proportion از کادر مکالمه ایBinomial Test عدد ۰٫۰۲ را جایگزین عدد ۰٫۵ می کنیم و سپس دکمه OK را میزنیم و خروجی را به صورت زیر خواهیم داشت.

 

 

توجه داشته باشید که اگر مقدار Test Proportion از ۰٫۵ کمتر باشد آزمون به صورت یک طرفه انجام می شود و فرض H0 به صورت P < 0.02 خواهد بود لذا با توجه به اینکه –P مقدار از ۰٫۰۵ کمتر است فرض صفر را رد نمی کنیم.

ب) به علت وجود تقارن توزیع نرمال و این که در این حالت SPSS آزمون دو طرفه را انجام نمی دهد. برای انجام آزمون دو طرفه P-مقدار آزمون یک طرفه را دو برابر می کنیم در این حالت باز هم میبینیم کهP-مقدار از ۰٫۰۵ کمتر است بنابراین فرض صفر را رد نمی کنیم.

 

توجه:

آزمونهایی که در بالا انجام شده از طریق توزیع نرمال استاندارد است. اما می دانیم که صورت مساله برای یک توزیع گسسته (دو جمله ای) مطرح شده بود. لذا نتایج آزمونهای فوق همواره بصورت مجانبی (تقریبی) بوده و برای نمونه ای بزرگ صحیح است.

اگر بخواهیم آزمون را در نمونه ای کوچک انجام دهیم بهتر است از روشهای شبیه سازی مونت کارلو استفاده کنیم برای این کار می توانیم از گزینه Exact در کادر مکالمه ای Binomial Test استفاده کنیم و گزینه Monte Carlo را تیک زده و سپس دکمه های   Continue و Ok را بزنیم.

 

آزمون اختلاف میانگین ها برای دو جامعه مستقل – آزمون t- دو نمونه مستقل

این آزمون زمانی به کار می رود که بخواهیم میانگین یک متغیر کمی را در بین دو گروه مستقل باهم مقایسه کنیم. برای مثال مقایسه فشارخون دو گروه افراد بعد از استفاده از داروهای A و B .

در آزمون t-دو نمونه مستقل فرضیات زیر را مورد بررسی قرار می دهیم:

۰=H0 : µ۲- µ۱

۰≠H1 : µ۲- µ۱

برای استفاده صحیح از این آزمون نیاز به اطلاع در مورد برابری و یا نابرابری واریانس های دو گروه خواهیم داشت. لذا ابتدا بایستی با استفاده از آزمون  Levene برابری واریانس های دو گروه را مورد بررسی قرار داد.دو حالت می تواند پیش آید که هر دو حالت در SPSS به طور همزمان اجرا می شود.

 

  1. برابری واریانس ها: چنانچهP-مقدار حاصل از آزمون  Levene بیشتر از α باشد می توان نتیجه گرفت که واریانس های دو گروه باهم برابر است. در این حالت برای بررسی معنی داری اختلاف بین میانگین های دو گروه  از آزمون “t- دو نمونه مستقل در حالت برابری واریانس ها” استفاده می کنیم.
  2. نابرابری واریانس ها: چنانچهP-مقدار حاصل از آزمون Levene کمتر مساوی α باشد می توان نتیجه گرفت که واریانس های دو گروه باهم برابر نیستند. در این حالت برای بررسی معنی داری اختلاف بین میانگین های دو گروه  از آزمون “t- دو نمونه مستقل در حالت نابرابری واریانس ها” استفاده می کنیم.

 

مثال ۵) ده دانش آموز پسر و ده دانش آموز دختر به دلخواه انتخاب شده اند و وزن آنها اندازه گیری شده است. داده ها بصورت زیرند:

دختر
۵۵ ۶۳ ۶۰ ۴۵ ۵۷ ۴۵ ۶۰ ۶۵ ۴۸ ۵۴

پسر
۷۵ ۹۰ ۸۵ ۷۰ ۶۸ ۷۲ ۷۴ ۸۰ ۶۸ ۷۵

مایلیم بدانیم آیا وزن دانش آموزان دختر و پسر از لحاظ آماری باهم برابر است؟

ابتدا داده ها را به صورت زیر در SPSS وارد کنید.مردان با کد ۱ و زنان با کد ۲ مشخص شده اند.

 

آزمون فرض آماری در spss

 

 

برای انجام این آزمون مسیر Analyze>Compare Means>Independent-Samples T Test را طی کنید. تا کادر مکالمه ای  Independent-Samples T Test باز شود. در این کادر متغیر “Weight” را در جعبه Test Variable(s) و متغیر “Sex” را در جعبه Grouping Variable وارد کنید. روی دکمه Define Groups کلیک کنید و سپس Ok را کلیک کنید تا خروجی به صورت زیر ظاهر شود:

 

شکل

 

 

 

معرفی جدول: این جدول شامل ۳ قسمت است:

  1. Group Statistics : شامل تعداد نمونه و شاخص های آماری به تفکیک هر یک از گروه هاست.
  2. Levene’s Test : شامل آزمون Levene برای آزمون برابری واریانس ها(آماره F وP-مقدار)
  3. t-test for Equality of Means : نتایج آزمون t-دو نمونه ای مستقل است که ستون های آن به ترتیب از چپ به راست عبارتند از:مقدار آماره t.
    درجه آزادی P-مقدار آزمون دوطرفه sig(two-) (tailed). اختلاف میانگین ها .(Difference Mean) خطای استاندارد اختلاف میانگین ها  (Std. Error Difference )و فاصله اطمینان ۹۵ % برای  (۹۵% Confidence Interval of the Difference). همه این نتایج برای دو حالت بیان شده اند. مقادیر خط اول برای حالت برابری واریانس ها و مقادیر خط دوم برای حالت نابرابری واریانس ها هستند.

تفسیر:P- مقدار آزمون Levene نشان می دهد که بین واریانس وزن دانش آموزان پسر و دختر اختلاف معنی داری وجود ندارد لذا باید نتایج ازمون t را از خط دوم قسمت مربوطه گزارش کرد در اینجا نیز می توانیم از سه روش ناحیه رد. P-مقدار. فاصله اطمینان آزمون فرض را انجام دهیم.

 

  1. روش p- مقدار: در این مثال P-مقدار ۰٫۰۰۰ گزارش شده است و لذا کمتر از ۰٫۰۵ است بنابراین در سطح معنی داری ۰٫۰۵ فرض H0 یعنی فرض برابری را قبول نمی کنیم و معنی داری اختلاف را می پذیریم.
  2. روش فاصله اطمینان: در اینجا فرضیه  ۰ = H0 : µ۱-µ۲ بررسی می کنیم بنابراین برای آزمون فرضیه فوق به روش فاصله اطمینان کافیست که چک کنیم آیا فاصله اطمینان عدد صفر را شامل می شود؟ با توجه به فاصله اطمینان ۹۵ % در این مثال در سطح معنی داری ۰٫۰۵ فرض H0 یعنی فرض برابری را قبول نمی کنیم و معنی داری اختلاف را می پذیریم.

 

 

امیدواریم از این مطلب که درباره آزمون فرض آماری در spss در سایت صنایع سافت بود، لذت برده باشید.نظرات خودتون رو واسه ما کامنت بزارین تا ما بتونیم هر چه بیشتر از اونها واسه بهتر شدنه تیممون استفاده کنیم.

 

حتما شما هم علاقه مندید مانند دیگر مهندسان صنایع از مقاله های جدید ما باخبر بشین، خب کافیه که فقط ایمیلتونو داخل فرم زیر وارد کنید. به همین راحتی :)

 

دانشجوی کارشناسی رشته مهندسی صنایع، فعال در حوزه دیجیتال مارکتینگ و علاقه مند به استارت اپ ها و دوست دارم که هر روز آموزش های بیشتری برای مهندسان صنایع تولید کنم

احمد جعفری

اگر این مقاله برای شما مفید بود برای دوستان خود هم به اشتراک بگذارید تا بقیه هم از این مطلب استفاده لازم را ببرند.

 

 

آموزش گام به گام اس پی اس اس

آموزش گام به گام اس پی اس اس به زبان فارسی

آموزش گام به گام اس پی اس اس

در این مقاله آموزشی به ادامه آموزش نرم افزار Spss در پی آموزش های قبلی این نرم افزار میپردازیم. همچنین اگر با این نرم افزار آشنایی ندارید میتوانید قبل از خواندن این مقاله به دو مقاله قبلی بروید و آنها را مطالعه کنید.

  1. آموزش Spss به زبان ساده
  2. آمار توصیفی در Spss

 

دستورهایی برای دستکاری داده ها در SPSS

در این آموزش به بررسی برخی دستورات در spss  خواهیم پرداخت که برای کار با داده ها و آماده کردن آنها برای تحلیل های بعدی بسیار مهم است. به اعتقاد برخی نویسندگان در حین کار با اس پی اس اس استفاده از این دستورها بسیار کمک کننده است و بدون وجود این دستورها این نرم افزار قابل استفاده نیست.

 

 دستور select cases

همانطور که از نام این دستور پیداست توسط آن می توان موردهایی (افرادی) خاص را انتخاب کرد. برای مثال فرض کنید می خواهیم تحلیل مورد نظر را بر روی افرادی از نمونه که دارای ویژگی خاص (برای مثال سیگاری بودن) هستند اجرا کنیم. توسط این دستور به اس پی اس اس می گوییم که تحلیل را فقط بر روی افراد سیگاری انجام بده.

 

برای بررسی این دستور ابتدا فایل داده “”adl.sav را از فایل های نمونه SPSS  باز کنید. می خواهیم رابطه بین فشار خون (hypertns) و ابتلا به بیماری دیابت (diabetic) را فقط در گروه مورد (Treatment) داده ها بررسی کنیم . توجه کنید که گروه مورد در متغییر   group با کد ۱ مشخص شده است.

می دانیم که برای بررسی این رابطه باید از دستور Crosstabs استفاده کرد اما چون می خواهیم رابطه را فقط در گروه مورد انجام دهیم ابتدا باید دستور select cases را اجرا کنیم. برای اجرای این دستور مسیر Data>Select Cases را انتخاب کنید ویا در نوار ابزار روی دکمه عکس کلیک کنید تا کادر مکالمه مربوطه باز شود. در این کادر گزینه دوم (If condition is satisfied) را انتخاب کنید و دکمه If  را کلیک کنید و متغییر group را وارد کادر سمت راست انداخته و عبارت “۱=” را تایپ کنید و گزینه continue و سپس Ok را بزنید. در این حالت در فایل داده ها فقط افراد مورد انتخاب شده اند و افراد کنترل برای آنالیزها فیلترشده اند.

 

آموزش گام به گام اس پی اس اس

 

 

حال با اجرای دستور  Crosstabs رابطه بین فشار خون و دیابت را بررسی می کنیم. خروجی نرم افزار به صورت زیر است:

 

 

 

همانطور که مشاهده می کنید این همان خروجی دستور Crosstabs با این تفاوت که رابطه بین دو متغییر فشار خون و دیابت فقط در افراد “مورد” بررسی شده است.

توجه: در پنجره select cases:if که نحوه انتخاب  Caseها را تعیین می کنیم گزینه های زیاد دیگری نیز برای انتخاب وجود دارد. برای مثال  می توان با استفاده از صفحه کلید این کادر تعیین کنیم که برای مثال “افراد با سن کمتر یا مساوی ۷۳سال” انتخاب شوند.برای این کار باید در کادر تایپ شود : age<=30 . یا می توان از دستورهای منطقی & =(and) و| (or) استفاده کرد.

دستور split file

همانطور که از نام این دستور پیداست فایل داده هارا می شکند.به عبارتی با در نظر گرفتن یک متغیر کیفی مثل جنسیت یا مقطع تحصیلی فایل داده ها تفکیک شده و تمام آنالیزها و خروجی ها به تفکیک طبقات این متغیر کیفی ارائه خواهد شد.

برای بررسی این دستور ابتدا فایل داده۸ “adl.sav” را از فایل های نمونه SPSS باز کنید . می خواهیم رابطه بین فشارخونی بودن (hypertns) و ابتلا به بیماری دیابت (diabetic) را به تفکیک هریک از گروه های تیماری (group) بررسی کنیم.

می دانیم که برای بررسی این رابطه باید از دستور Crosstabs استفاده کرد اما چون می خواهیم رابطه را به تفکیک یک متغیر سوم بررسی کنیم ابتدا باید دستور Split file را اجرا کنیم. برای اجرای این دستور مسیر Data>Split file  را انتخاب کنید و یا در نوار ابزار روی دکمه عکس کلیک کنید تا کادر مکالمه مورد نظر باز شود . در این کادر گزینه دوم (Compared groups) را انتخاب کنید و متغیر group را وارد کادر  Groups Based On  کنید و گزینه ok را بزنید.

 

آموزش گام به گام اس پی اس اس

 

 

 

در این حالت داده ها تفکیک شده اند و حالا می توانید آنالیز مورد نظر را انجام دهید.بعد از اجرای دستور Crosstabs خروجی را به صورت زیر خواهید دید. همانطور کهد مشاهده می کنید این همان خروجی دستور Crosstabs است با این تفاوت که رابطه بین دو متغیر فشارخون و دیابت به تفکیک یک متغیر سوم بررسی شده است.

 

 

  1. این دستور به خصوص زمانی کاربرد دارد که بخواهیم اثر مخدوشگری یا اثرات متقابل را بررسی کنیم.
  2. بعد از اجرای دستور Split file فایل اس پی اس اس همواره به صورت تفکیک شده است و مادامی که فایل داده ها به این صورت است، در قسمت نوار وضعیت SPSS عبارت Split file on نوشته شده است. در صورتی که میخواهید از این حالت خارج شوید دوباره مسیر بالا را طی کنید و در کادر مکالمه ای مذکور گزینه “Analysis all cases” را انتخاب کنید و ok را کلیک کنید. در این حالت فایل از حالت تفکیکی در آمده و می توانید تمام داده ها را تحلیل کنید.
  3. در صورتی که گزینه “Organize output by groups” را انتخاب کنید خروجی فایل ها را به صورت تفکیکی ارائه می دهد اما ن کنار هم.
  4. این دستور ابتدا فایل داده ها را براساس متغیر تفکیکی مرتب می کند و سپس فایل داده ها را تفکیک می کند و از آنجایی که عموما فایل داده ها مرتب نیست همواره گزینه “Sort the file…” را انتخاب کنید.

 

دستور Weight Cases

زمانی که داده ها از نوع فراوانی باشند برای تعریف داده ها می توان از این دستور استفاده کرد دستور را با یک مثال توضیح میدهیم.

مثال: در یک مطالعه ژنتیکی مربوط به ساختار کروموزوم ها ۲۸ نفر برحسب نوع انحرافی که ساختار کروموزوم آنها از وضع طبیعی دارد و برحسب اینکه والدینشان حامل این انحراف هستند یا نه رده بندی شده اند و در نتیجه داده های زیر بدست آمده است:

 

 

 

 

می خواهیم آزمون کنیم که “نوع انحراف از وضع طبیعی” مستقل از “حامل بودن والدین” است یا خیر.

برای انجام این آزمون قاعدتا باید ابتدا داده ها را در SPSS وارد کرد!! که البته در این قسمت تنها بر نحوه ورود داده ها بحث خواهیم کرد و نه برنحوه انجام آزمون آماری آن. برای این کار دو راه وجود دارد. راه اول این که داده ها را به طور خام وارد اس پی اس اس کنیم یعنی دو متغیر برای “نوع انحراف از وضع طبیعی” و “حامل بودن والدین” تعریف کنیم آنها را کد بندی کرده و به صورت زیر وارد کنیم :

 

 

حال اگر فراوانی داده ها در هریک از خانه های جدول زیاد باشد و بخواهیم از روش اول استفاده کنیم ورود داده ها وقت زیادی خواهد گرفت. راه دوم این است که طبقات داده ها را به نرم افزار معرفی برای آنها فراوانی تعریف کنیم و به فراوانی ها وزن دهیم.

به عبارتی در این مثال که ۴طبقه (به صورت ترکیبی) داریم کافیست ۴ طبقه را به عنوان ۴ مشاهده تعریف کنیم و برای آنها فراوانی تعریف کنیم به عبارتی داده ها را به صورت زیر تعریف کنیم . توجه کنید یک متغیر Frequency برای تعریف فراوانی ها به دو متغیر قبلی اضافه شده است.

 

 

بعد از این کار مسیر Data > Weight Cases را طی کنید یا از نوار ابزار بر دکمه  کلیک کنید و در کادر مکالمه مورد نظر متغیرFrequency را به عنوان متغیر وزنی تعریف کنید و گزینه ok را بزنید با این کار نرم افزار دیگر می داند که افراد با انحراف نوع ۱ که فقط یکی از والدینشان هم به این عارضه دچارند تعدادشان ۴نفر است!!

 

آموزش گام به گام اس پی اس اس

 

 

حالا می توانید دستور Crosstabs را اجرا کنید و خروجی به صورت زیر خواهد شد:

 

 

 

 

  1. مادامی که دستور Weight cases اجرا شده است داده ها به صورت وزنی هستند لذا برای خارج شدن از این حالت مسیر Data > Weight Cases را طی کنید و گزینه “Do not weight cases” را انتخاب کنید.
  2. وقتی داده ها وزن دارند در نوار وضعیت SPSS عبارت Weight on نوشته شده است.
  3. این دستور به خصوص زمانی کاربرد دارد که با داده هایی که سرو کار دارید که خام نیستند و تعداد آنها نیز زیاد است.

دستور Compute

 

بسیاری اوقات پیش می آید که محقق می خواهد عبارتی را به طور سطری و برای هریک از موردها (افراد) محاسبه کند برای مثال فرض کنید قد و وزن نمونه را داریم و می خواهیم برای هر فرد به طور جداگانه BMI یعنی قد و وزن را محاسبه کنیم. به عنوان مثالی دیگر فرض کنید در یک تست سنجش افسردگی که شامل ۱۵سوال ۵ گزینه ای (۱تا۵) است می خواهیم امتیاز افسردگی هر شخص را به طور جداگانه محاسبه کنیم ذر تمام این موارد دستور Compute می تواند به ما در محاسبه عبارت مورد نظر کمک کند.

برای بررسی این دستور ابتدا فایل داده “dietstudy” را از فایل های نمونه SPSS باز کنید.

میخواهیم میانگین وزن افراد در ۵ نوبت پیگیری (wgt0 تا wgt4)را محاسبه کنیم و در متغیری به نام mwgt  در همین فایل داده ها محاسبه کنیم برای اجرای این دستور مسیر Transform >Compute variable را انتخاب کنید تا در کادر مکالمه Compute variable باز شود در کادر سمت چپ (Target variable) عبارت mwgt را تایپ کنید و در کادر سمت راست (Numeric expression) عبارت  ۵/ (wgt0+wgt1+wgt2+wgt3+wgt4)  را تایپ کنید برای این قسمت می توانید از صفحه کلید پایین یا گروه توابع (Function group) سمت راست هم استفاده کنید.

 

 

 

پس از اینکار کلید ok را کلیک کنید و به پنجره داده ها برگردید.خواهید دید که متغیری تحت عنوان mwgt به متغیرهای قبلی اضافه شده است که در واقع میانگین وزن هر فرد در ۵ دوره پیگیری است.

  1. در کادر مکالمه Compute variable با استفاده از تابع های موجود در قسمت Function group بسیاری از محاسبات آماری و ریاضی را می توان برای هر فرد به طور جداگانه انجام داد.
  2. این دستور به خصوص برای محققین رشته های پرستاری روانشناسی و علوم اجتماعی زمانی که با پرسشنامه سرو کار دارند کاربرد فراوانی دارد.
  3. فرض کنید بخواهیم برای گروهی از افراد نمونه یک فرمول و برای گروهی دیگر فرمولی دیگر را محاسبه کنیم در این حالت در کادر مکالمه Compute variable می توان از دستور if استفاده کرد.

 

دستور Count Values

 

یک تست سنجش افسردگی را در نظر بگیرید ممکن است محقق بخواهد بداند هر فرد در پاسخگویی چندبار گزینه ۳ را انتخاب کرده است برای پاسخ به این سوال باید از دستور Count values استفاده کرد

برای بررسی این دستور ابتدا فایل داده “tv-survey.sav” را از فایل های نمونه SPSS باز کنید.این فایل مربوط به یک نظر سنجی در مورد برنامه های تلوزیونی میباشد که شامل ۷ سوال بلی و خیر است. می خواهیم می خواهیم بدانیم هرفرد به طور کلی چند مرتبه به این سوالات جواب بلی (کد۱) را داده است وجواب را در متغیری تحت عنوان ny  ذخیره کنیم

برای اجرای این دستور مسیر Transform>Count values را انتخاب کنید تا در کادر مکالمه count occurrence of values within cases باز شود در کادرسمت چپ(target variable) عبارت ny را تایپ کنید و در کادر variable همه متغیرهای سمت چپ (متغیرهایی که میخواهیم در آنها عدد ۱ خوانده شود) را وارد کنید.

در این پنجره کلید Define values را کلیک کنید تا پنجره Count values within cases: values to count باز شود. در این پنجره انچه را که می خواهید شمارش شود را اضافه کنید در این مثال میخواهیم عدد ۱ شمارش شود.

آموزش گام به گام اس پی اس اس

 

 

لذا عدد ۱ را در قسمت values تایپ کرده و عبارت Add را کلیک می کنیم سپس دکمه Continue و ok را کلیک  می کنیم. حال به پنجره داده ها برگردید خواهید دید که متغیری تحت عنوان ny به متغیرهای قبلی اضافه شده است که در واقع تعداد پاسخ های بله هر فرد است.

 

 

 

  1. در کادر مکالمه ای Count values within cases: values to count می توان نحوه شمارش را به صورت دیگری (غیر از مثال بالا) نیز تعریف کرد.همچنین می توان در این پنجره بیش از یک شرط شمارش تعریف کرد.
  2. هرگاه بخواهیم این شمارش را برای گروهی ازافراد نمونه با گروه دیگر از افراد نمونه متفاوت باشد باید از دستورif در کادر مکالمهCount occurrence of values within cases استفاده کرد.

دستور Recode

در این قسمت به بررسی دو کاربرد دستور Recode می پردازیم.

جدول فراوانی برای صفات کمی پیوسته (دستور Recode)

یک روش تعیین طبقات در فصل دوم ارائه شد.فرض کنید حدود طبقات را با این روش تعیین کردیم در این بخش میخواهیم این حدود طبقات را به نرم افزار معرفی کنیم تا داده ها را دسته بندی کند و به وسیله آن جدول فراوانی داده ها را رسم کنیم.

مثال) داده های مثال (تمرکز وزن در ۴۰ شهر بزرگ) را در SPSS وارد کنید و نام متغیر را O.C بگذارید. برای دسته بندی داده ها با استفاده از اس پی اس اس در گام اول حدود طبقات را به آن تعریف می کنیم و متغیر دسته بندی شده را به عنوان متغیری جدید در صفحه داده ها ایجاد می کنیم  حدود طبقاتی که باید تعریف شوند به این صورت است.

توجه داشته باشید عدد ۴/۴ که یکی از کران هاست (کران بالای طبقه دوم و کران پایین طبقه سوم ) در داده ها نیز وجود دارد و از آنجایی که میخواهیم ۴/۴در طبقه سوم باشد در طبقه دوم و سوم بجای عدد ۴/۴ در کرانه ها عدد ۴٫۳۵ را در نظر گرفته ایم و اگر اعداد ۲٫۷، ۱٫۶، ۷٫۸ یا ۹٫۵ نیز در داده ها بودند همین کار را انجام می دادیم.

 

 

 

برای دسته بندی داده ها مسیر Transform>Recode into different variables را انتخاب کنید تا در کادر مکالمه Recode into different variables باز شود. در این کادر متغیر”مقدار تمرکز وزن (O.C)” را انتخاب و وارد پنجره سمت راست (Numeric Variable->Output variable) می کنیم.

در قسمت سمت راست این کادر(Output Variable) و در قسمت  Name نام متغیر جدید یعنی r_O.C راتایپ می کنیم و سپس دکمه Old and New values  را کلیک می کنیم

تا کادر Old and New values  Recode into different variables: باز شود در این کادر و در قسمت Old values گزینه Range را انتخاب کنید و اعداد ۱ و ۲٫۷ (حد بالا و پایین طبقه اول) را در این جعبه تایپ کنید در قسمت New values عدد ۱ را تایپ می کنیم و دکمه Add را می زنیم.

 

به همین ترتیب سایر طبقات را به نرم افزار معرفی می کنیم.

 

آموزش گام به گام اس پی اس اس

 

 

پس از اینکه معرفی طبقات به نرم افزار به اتمام رسید دکمه های  Change. Continue و ok  را به ترتیب کلیک می کنیم. حال به پنجره داده ها برگردید خواهید دید که متغیری تحت عنوان r_O.C به متغیرهای قبلی اضافه شده است که در واقع همان O.C است اما با کد بندی جدید.

گام دوم این است که به هر یک از طبقات متغیر جدید valueای در خور مانند شکل زیر در نظر بگیریم  (در پنجره variable view) .

 

 

 

حال با استفاده از دستور Frequency برای متغیر r_O.C جدول فراوانی رسم کنیم.

 

معکوس کردن امتیازات(دستور Recode)

همانطور که از نام این دستور پیداست توسط آن میتوان داده ها را دوباره کد بندی کرد. برای مثال فرض کنید در پرسشنامه ای ۲۰ سوالی ۱۸سوال با نمره گذاری ۱تا ۵ (مستقیم) معنی می دهد اما در ۲ سوال جهت نمره گذاری ۵ تا ۱ (معکوس)است. در این حالت بهتر است همه داده ها وارد شوند اما جهت نمره گذاری آن دو سوال را با استفاده از دستور  Recode برعکس کرد.

برای بررسی این دستور ابتدا فایل داده “satisfy.sav” را از فایل های نمونه SPSS باز کنید می خواهیم کد بندی متغیر price را معکوس کرده و آن رت در متغیری جدید به نام r_price ذخیره کنیم برای این کار مسیر Transform>Recode into different variables را انتخاب کنید تا در کادر مکالمه Recode into different variables باز شود. در این کادر متغیر Price را انتخاب و وارد پنجره سمت راست می کنیم.

در قسمت سمت راست این کادر (Output Variable) و در قسمت Name نام متغیر جدید یعنی r_price را تایپ می کنیم و سپس دکمه Old and New values را کلیک می کنیم تا کادر Old and New values Recode into different variables: باز شود در این کادر در قسمت Old values عدد ۱ را در قسمت New values عدد ۵ را تایپ می کنیم و همین کار را برای کدهای ۴,۳,۲و۵ انجام می دهیم و آنها تبدیل به کدهای به ترتیب ۲٫۳٫۴و۱ می کنیم.

سپس دکمه های Continue.change و ok را به ترتیب کلیک می کنیم حال به پنجره داده ها برگردید. خواهید دید که متغیری تحت عنوان r_price به متغیرهای قبلی اضافه شده است که در واقع همان متغیر price است اما با کدبندی معکوس.

 

 

 

 

آموزش گام به گام اس پی اس اس

 

 

  1. کاربرد دیگر دستور Recode را بیشتر در فصل دوم در قسمت دسته بندی داده های کمی بحث کرده ایم.
  2. هرگاه بخواهیم دوباره کدبندی را برای گروهی از افراد نمونه با گروه دیگر از افراد نمونه متفاوت باشد در کادر مکالمه Recode into different variables باید از دستور if استفاده کرد.
  3. در منوی  Transform دو نوع دستور Recode تعبیه شده است. یک نوع را در بالا بررسی کردیم حالت دیگر Recode into same . . . است که درآن متغیر جدیدی ایجاد نمی شود و اعداد دوباره کد بندی شده در همان متغیر اول ذخیره می شوند. لذا این امر باعث از بین رفتن اطلاعات اصلی می شود و استفاده از دستور Recode بدین گونه توصیه نمی شود.

 

 

امیدواریم از این مطلب در سایت صنایع سافت لذت برده باشید.نظرات خودتون رو واسه ما کامنت بزارین تا ما بتونیم هر چه بیشتر از اونها واسه بهتر شدنه تیممون استفاده کنیم.

 

حتما شما هم دوست دارید مانند دیگر مهندسان صنایع از مقاله های جدید ما باخبر بشین، خب کافیه که فقط ایمیلتونو داخل فرم زیر وارد کنید. به همین راحتی :)

 

دانشجوی کارشناسی رشته مهندسی صنایع، فعال در حوزه دیجیتال مارکتینگ و علاقه مند به استارت اپ ها و دوست دارم که هر روز آموزش های بیشتری برای مهندسان صنایع تولید کنم

احمد جعفری

اگر این مقاله برای شما مفید بود برای دوستان خود هم به اشتراک بگذارید تا بقیه هم از این مطلب استفاده لازم را ببرند.

آمار توصیفی در Spss

آمار توصیفی در Spss را به زبان ساده بیاموزید | گام به گام

سلام خدمت کاربران عزیز در صنایع سافت در مقاله قبلی آموزش آشنایی با محیط نرم افزار Spss پرداختیم لذا توصیه میشود قبل از خواندن این مقاله ابتدا مطلب قبلی را بخوانید، برای خواندن اینجا کلیک کنید.

در این قسمت از سری مقاله های آموزشی سایت صنایع سافت میخواهیم آمار توصیفی در Spss را بررسی کنیم.

 

آمار توصیفی در Spss

شاخص های مرکزی و پراکندگی

 

در این قسمت سعی میکنیم نحوه بدست آوردن شاخص های مرکزی و پراکندگی را در قالب مثال بیاموزیم

مثال : نخستین پانزده بیماری که برای تشخیص بیماری و ارزشیابی بخش جدید التاسیس روانی یک بیمارستان عمومی پذیرفته شده اند مدت زمان زیر را در بیمرستان فوق بستری بوده اند.مطلوب است محاسبه میانگین، میانه، نما، انحراف معیار، واریانس، چارکهای اول و دوم و سوم مدت بستری شدن بیماران این بیمارستان

 

 

ابتدا داده ها را در SPSS وارد مینماییم

 

برای یافتن شاخص های مرکزی و پراکندگی راههای مختلفی وجود دارد که کاربر باید با توجه به نیازی که دارد یکی از راه ها را بر گزیند که در اینجا با توجه به اینکه مقدار نما نیز خواسته شده است از دستور زیر استفاده میکنیم :

Analyze\ Descriptive Statistics \ Frequencies…

 

 

اجرای دستور فوق پنجره ای به شکل پایین باز میشود در این پنجره با انتخاب متغیر “مدت” و انتقال آن به قسمت variable دکمه  statistics را کلیک میکنیم.

 

 

 

در ادامه آموزش آمار توصیفی در Spss با کلیک دکمه statistics وارد پنجره های به شکل پایین میشوید که قسمت های مختلف آن در جدول بالا توضیح داده شده است. لازم به ذکر است که شما فقط موارد خواسته شده در سوال را انتخاب نمایید سپس دکمه Continue  را کلیک کنید.

آمار توصیفی در Spss

 

 

در ضمن اگر متمایل به جدول توزیع فراوانی هستید میتوانید گزینه Display frequency tables را درشکل بالا انتخاب نمایید.

در پایان با دکمه OK  خروجی را مشاهده نمایید.

 

نمودار ستونی

در این قسمت میخواهیم نحوه رسم نمودارها ستونی را با ذکر دومثال بیاموزیم

مثال : درصدد اشتغال تخت و متوسط روز بستری بیمارستان های امام رضا(ع)، قائم (عج)، شهید هاشمی نژاد، امید در سه ماهه ابتدای سال ۸۳در زیر آمده است نمودار ستونی را برای متوسط در صد اشتغال تخت در بیمارستان های فوق رسم کنید.

 

آمار توصیفی در Spss

 

داده ها را در SPSS  وارد میکنیم سپس برای رسم نمودار ستونی از دستور Graphs \ Bar \ …  استفاده نمایید.در تعریف متغیر ها، تمام آنها را از نوع عددی تعریف کنید و برای اسم بیمارستانها و نام ماه ها توسط Values  مقدار و برچسب تعریف کنید.

آمار توصیفی در Spss

 

پس از کلیک بر روی کلمه Bar در منوی Graphs  وارد پنجره ای به شکل پایین میشوید که در این پنجره با انتخاب گزینه Simple و کلیک بر روی Define  وارد پنجره ای به شکل میشوید.

 

 

 

در پنجره ی فوق متغیر نام را به چهرگوش Category axxis  و متغیز درصد اشتغال تخت را به چهار گوش Variable  منتقل کنید. توجه داشته باشد برای انکه چهارگوش Variable  فعال باشد بادی ابتدا گزینه Other summary function  را انتخاب نمایید. در پایان دکمه OK  را کلیک میکنیم و خروجی به شکل پایین است.

 

در مثال قبلی از آمار توصیفی در Spss نمودار ستونی را برای میانگین شاخص متوسط روز بستری بصورت همزمان برای بیمارستان  در ماه های مختلف رسم نمایید.

در این حالت در پنجره Bar Chart  شکل پایین گزینه clustered (خوشه ای) را انتخاب نموده و دکمه OK  را کلیک می نماییم تا پنجره ای به شکل پایین شود. در این پنجره همانند مثال قبل عمل میکنیم با ایین تفاوت که در چهار گوش Define Axis متغیر ماه را وارد میکنیم.

 

آمار توصیفی در Spss

 

خروجی بصورت شکل زیر میباشد.

 

برای مثال فوق راه حل های دیگری نیز وجود دارد وآن رسم نمودار ستونی به صورت پشته ای Stacked میباشد که در این حالت باید در پنجره Bar Charts گزینه Stacked را کلیک نمائیم وسایر مراحل مشابه حالت قبل است خروجی به شکل زیر است.

آمار توصیفی در Spss

 

هیستوگرام :

از هیستوگرام برای متغیرهای کمی پیوسته استفاده میشود . برای آشنائی با طریقه رسم به مثال زیر توجه کنید .

مثال : سن ۵۲ نفر از مبتلایان به یکبیماری خاصبه شرح ذیل است هیستوگرام مربوطه را رسم نمائید

 

۳۴ ۳۳ ۲۸ ۵ ۴۰ ۱۰ ۳۵ ۴۲ ۷۵ ۶۵ ۶۵ ۲۳ ۶۱

۴۷ ۳۹ ۳۶ ۲۲ ۲۰ ۱۸ ۱۷ ۱۴ ۱۵ ۳۵ ۶۳ ۵۲ ۵۰

۵۲ ۵۰ ۴۱ ۴۴ ۴۶ ۴۵ ۳۷ ۳۸ ۳۶ ۲۵ ۲۳ ۳۰ ۴۴

۵۵ ۳۰ ۵۹ ۵۷ ۵۸ ۴۵ ۱۴ ۱۱ ۳۶ ۱۲ ۳۲ ۶۸ ۴۵

 

از منوی Graphs گزینه Histogram را انتخاب میکنیم تا پنجره ای به شکل باز شود متغیر سن را وارد قسمت Variable کرده دکمه OK  را کلیک میکنیم در ضمن اگر تمایل به نمایش نمودار توزیع نرمال بر روی هیستوگرام هستیم گزینه Display normal curve را فعال میکنید. خروجی شکل پایین است

 

 

نمودار جعبه ای

یکی از نمودارهای جالبی که توسط SPSS تولید میشود نمودار جعبهای است . شکل نمودار جعبهای به صورت زیر میباشد. ضمنا اگر خارج از محدوده بین ماکسیمم و مینیمم نقطهای وجود داشته باشد آن نقطه یک نقطه پرت میباشد

منظور از نقطه پرت نقطهای است که بیشتر از مقدار(Q3-Q1) 1.5 ( با احتساب علامت مثبت و منفی)

 

 

برای رسم این نمودار از منوی Graphs \ Box plot استفاده میشود که در اثر طی نمودن این مسیر پنجره ای به شکل پایین باز میشود.

 

آمار توصیفی در Spss

در این پنجره دو گزینه Simple و Clustered وجود دارد که توضیح انها مشابه نمودارهای ستونی استو از تکرار آن خودداری میشود. در ادامه بحث با ذکر یک مثال نحوه رسم نمودار جعبه ای را نشان میدهیم.

مثال : برای بررسی تاثیر یک رژیم خاص بر روی وزن افراد، وزن ۲۰ نفر را قبل و بعد از اعمال رژیم غذایی ثبت کرده اند. داده ها به شکل زیر میباشد

 

 

پس از وارد کردن داده ها در SPSS  (دو متغیر عددی به نامهای وزن و رژیم تعریفکنیدکه رژیم یک متغیر دوسطحی است ) سپش مسیر Graphs \ Box plot را اجرا کرده پس از انتخاب گزینه Simple و کلیک دکمه Define در پنجره Box Plot وارد پنجره ای به شکل پایین میشوید و در این پنجره متغیر وزن را وارد چهارگوش Variable و متغیر رژیم را وارد چهارگوش Category Axis میکنید سپس دکمه Ok را کلیک میکنیم. خروجی بصورت شکل پایین میباشد.

 

آمار توصیفی در Spss آمار توصیفی در Spss

 

نرم افزار SPSS  قابلیت رسم نمودارهای جالب دیگری را نیز دارد که برای جلوگیری از اطاله مبحث از بیان آنها خودداری میشود فقط در پایان بحث دستور Record را درقالب یک مثال توضیح میدهیم

مثال : : سن بیماران مراجعه کننده به بخش جراحی یک بیمارستان به شرح ذیل میباشد. میخواهیم درصد افراد زیر ۷سال، ۷ تا ۱۴ سال، ۱۴ تا ۲۱ سال، ۲۱ تا ۲۸ سال، ۲۸ تا ۳۵ سال، ۳۵ تا ۴۲ سال، ۴۲ تا ۴۹ سال، ۴۹ تا ۵۶ سال و ۵۶ سال به بالا در یک نمودار نشان دهیم .

 

۵۰ ۳۴ ۳۳ ۲۸ ۵ ۴۰ ۱۰ ۳۵ ۴۲ ۷۵ ۶۵ ۶۵ ۲۳

۴۴ ۴۷ ۳۹ ۳۶ ۲۲ ۲۰ ۱۸ ۱۷ ۱۴ ۱۵ ۳۵ ۶۳ ۵۲

۴۵ ۵۲ ۵۰ ۴۱ ۴۴ ۴۶ ۴۵ ۳۷ ۳۸ ۳۶ ۲۵ ۲۳ ۳۰

۳۲ ۵۵ ۳۰ ۵۹ ۵۷ ۵۸ ۴۵ ۱۴ ۱۱ ۳۶ ۱۲ ۳۲ ۶۸

 

ابتدا داده ها را وارد SPSS نمائید سپس از منوی Transform زیر منوی Record را انتخاب مینمائیم.

 

با کلیک بر روی In to Different Variables وارد پنجره ای به شکل پایین میشوید. در این پنجره متغیر سن را وارد چهارگوش Nnmeric Variable  میکنیم سپس در قسمت  Output Variable  نام و برچسب متغیر گروهبندی را تعریف میکنیم و بعد از آن بر روی دکمه Old And New Values جهت تعریف مقادیر متغیر گروهبندی کلیک میکنیم

 

آمار توصیفی در Spss

حال وارد پنجره ای به شکل پایین که باید مقادیر متغیر گروه بندی را در آن تعریف نماییم. در این پنجره برای مقادیر کمتر از ۷ بر روی گزینه Change / Lowest through کلیککرده مقدار ۷ را وارد کرده سپس در قسمت New Values  مقدار عددی جدیدی (مثلا ۱ ) را وارد میکنیم سپس دکمه Add را کلیکمینمائیم . در ادامه برای سنین بین ۷ تا ۱۴ سال بر روی دکمه Range ( through) کلیکمینمائیم ومقادیر ۸ و ۱۴ را در چهارگوش های مربوطه وارد کرده و مقدار عددی جدید دیگری مثلا ۲ را به این گروه نسبت داده و دکمه Add را کلیک میکنیم.

اینکار را برای گروه های دیگر نیز اعمال میکنیم . با انجام این کار متغیر گروهبندی جدیدی با عنوان “گروه” با مقادیر عددی ۱ الی ۹ ایجاد میشود.

 

 

 

 

 

حال نمودار ستونی را برای متغیر جدید رسم میکنیم . ( نحوه رسم همانند مثالهای قبل است با این تفاوت که در شکل متغیر گروه را به چهارگوش Category Axis وارد کرده و در قسمت Bar Represent گزینه %Of cases را انتخاب مینماییم. خروجی به شکل زیر میباشد.

 

آمار توصیفی در Spss

در نمودار فوق درصد فراوانی هر یک از گروهها نشان داده شده است.

 

امیدواریم از این مطلب در سایت صنایع سافت که درباره آمار توصیفی در Spss بود لذت برده باشید.نظرات خودتون رو واسه ما کامنت بزارین تا ما بتونیم هر چه بیشتر از اونها واسه بهتر شدنه تیممون استفاده کنیم.

 

حتما شما هم دوست دارید مانند دیگر مهندسان صنایع از مقاله های جدید ما باخبر بشین، خب کافیه که فقط ایمیلتونو داخل فرم زیر وارد کنید. به همین راحتی :)

 

دانشجوی کارشناسی رشته مهندسی صنایع، فعال در حوزه دیجیتال مارکتینگ و علاقه مند به استارت اپ ها و دوست دارم که هر روز آموزش های بیشتری برای مهندسان صنایع تولید کنم

احمد جعفری

اگر این مقاله برای شما مفید بود برای دوستان خود هم به اشتراک بگذارید تا بقیه هم از این مطلب استفاده لازم را ببرند.

 

 

آموزش spss به زبان ساده

آموزش Spss به زبان ساده و آسان | گام به گام و تصویری

سلام دوستان عزیز با یکی دیگه از سری مقاله های آموزشی در سایت صنایع سافت که در زمینه آموزش نرم افزارهای مهندسی صنایع کار میکنیم در خدمتتون هستیم.در این مقاله قصد داریم که آموزشی به زبان ساده در خصوص آشنایی با محیط نرم افزار آماری Spss آماده کنیم.

همانطور که میدانید در اکثر تحقیقات با حجم زیاد از داده ها مواجه هستیم که اجرای عملیات بر روی داده ها حجم وسیعی از محسبات را نیز خواهد داشت لذا استفاده از یک نرم افزار مناسب آماری ضروری می نماید.

در حال حاضر نرم افزار های بسیاری باکارایی و قدرت متفاوت موجود میباشد که ما قصد داریم در این مقاله به آموزش spss به زبان ساده و آسان به نحوی که برای شما کاربران عزیز براحتی قابل فهم باشد بپردازیم.

لازم به ذکر است که این سری آموزش ها که در صنایع سافت منتشر میشود، صرفا مکمل آموزش های غیررایگان است لذا برای یادگیری آموزش کامل این نرم افزار روی آموزش نرم افزار Spss کلیک کنید.

آموزش spss به زبان ساده

 

علت استقبال اکثر محققان از نرم افزار Spss استفاده راحت،ارائه خروجی ها با محیط گرافیکی بسیار عالی و انجام اکثر روشهای آماری بدون نیاز به برنامه نویسی و نیز دارا بودن محیط برنامه نویسی  SYNTAX SPSS EDITOR برای کاربران حرفه ای میباشد.

در این مقاله آموزشی فرض بر این است که خواننده محترم آشنایی کافی با سیستم عامل ویندوز دارد.

 

اجرای برنامه Spss

برای اجرای نرم افزار Spss از روش های زیر میتوان استفاده نمود.

  1. Start \ All Programs \ Spss for windows \ Spss 13 for windows
  2. اجرای مستقیم Spss با دابل کلیک بر روی فتیل Spsswin که در موشه محتوی فایل های SPSS در مسیر نصب قرار دارد
  3. اجرای نرم افزار با استفاده از آیکون های میانبر
    الف) پوشه ای که SPSS در آنجا نصب شده است را پیدا کنید
    ب) فایل Spsswin را پیدا کرده و ار آن یک میانبر بر روی Desktop ایجاد کنید
    ج) با دابل کلیک بر روی ایکون مربوط Spss شوید
  4. اجرای Spss با استفاده از دستور Run کافی است مسیر Spsswin را در مقابل دستور Run وارد نمایید بطور مثال : Run: D: SPSS\Spsswin

 

دسترسی به پنجره ویرایشگر ها

پس از اجرای Spss پنجره ای مانند شکل پایین باز میشود و از شما میپرسد ایل به انجام چه کلری هستید ؟؟ پس انتخاب گزینه Type in date و کلیک Ok پنجره ای بنام Untitled Spss Editor باز میشود که شمال دو پنجره مختلف به نام های ذیل است :

  1. Data View
  2. Variable View

 

 

 

 

 

مقاله ای که حتما بدردتان میخورد : آموزش گام به گام اس پی اس اس به زبان فارسی

وارد کردن مشخصات متغیرها در پنجره Variable View

 

برای حرکت بین سلول های جدول میتوان از کلیدهای جهت نما استفاده نمایید

  1. نام متغیر را درستون Name وارد میکنیم
  2. نوع متغیر را درستون Type وارد میکنیم با کلیک بر روی مربع سه نقطه که در قسمت راست عبارت Numeric قرار دارد پنجره ای مانند شکل پایین باز میشود که میتوانیم نوع متغیر را مشخص نماییم

 

انواع متغیر ها شامل سه رقمی، نمایی، تاریخی، باعلامت دلار، باعلامت دلخواه و یا رشته ای میباشد.

 

۳) پهنای متغیر را میتوان با تغییر عدد داهل ستون Width تعیین کرد

۴)تعدا ارقام اعشار را میتوانید با تغییر عدد  داخل ستون decimals تعیین کنید.

۵) جهت انتساب یک برچسب به یک متغیر د رستون رود نظر بریای متغیر را تعریف نمایید.(طول برچسب حداکثر ۲۵۵ کارکتر میباشد)

۶)در مورد متغیر های گروه بندی مانند جنسیت بهتر است گروه های مختلف را با مقادیر و برچسب هایی مشخص نمایید. مثلا مرد را برابر مقدار عددی ۱ و زن را برابر ۲ قرار دهید. برا یاین منظور برروی مربع سه نقطه دار موجو در سمت راست ستون Values کلیک کرده تا پنجره ای مانند شکل پایین باز شود کدهای مورد نظر را در مقابل عبارت Values و برچسب مورد نظر را در مقابل Value Lable وارد نموده روی دکمه Add کلیک کرده و پس از وارد نمودن سایر برچسب ها و مقادیر بر روی دکمه Ok کلیک مینماییم.

 

 

۷) برای تعریف مقادیر گمشده باید دکمه سه نقطه دار موجود در سممت راست ستون Missing را کلیک کنیم تا پنجره ای مانند شکل پایین باز شود. در اینجا لازم است توضیحاتی در مورد داده های گمشده داده شود:

۱) گمشده سیستمی (system missing ) : اگر کاربر داده ای را در خانه ای وارد نکند SPSS یک مقدار گمشده سیستمی در آن وارد خواهد کرد که با یک نقطه نشان داده میشود.

۲) گمشده کاربری  (User missing) : گاهی کاربر میخواهد بنا به دلایلی برخی از داده هایی که وارد شده اند را به عنوان داده گمشده لحاظ نمایند.مثلا فردی در پاسخ به سوالات یک پرسشنامه از بیان سن خودداری میکند و محقق میخواهد برای این چنین وضعیتی عدد ۱۰۰- را بجای سن وارد نماید و برای زمانی که سن خوانا نمیباشد عدد ۱۰۱- را وارد نمایدتوجه داشته باشیم که در SPSS تمام مقادیر گمشده از محاسبات کنار گذاشته میشوند.

 

حال برای تعریف داده گمشده کاربری به صورت زیر عمل کنیم:
در پنجره Missing Values گزینه Discrete missing values را فعال کرده و مقادیر گمشده کاربری را در آن پنجره وارد می نماییم(حداکثر سه مقدار ) ویا میتوانیم یکدامنه از مقادیر گمشده به اضافه یکمقدار خارجاز دامنه را به عنوان مقادیر گمشده وارد نمایید .

آموزش spss به زبان ساده

 

 

۸) پهنای ستون را میتوان با تغییر عدد ستون Columns تغییر داد

۹) داده ها را میتوان به کمکستون Align در داخل هر سلول تراز کرد

۱۰) مقیاس اندازه گیری را میتوان با استفاده از ستون Measure تعیین کرد.مقیاس اندازه گیری برای متغیرهای نسبتی و فاصلهای گزینه scale، برای متغیرهای ترتیبی گزینه Ordinal وبرای متغیرهای اسمی مقیاس Norminal می باشد. ضمنا انتخاب مقیاس در محاسبات SPSS تاثیری ندارد و تنها در چند نمودار تغییراتی را ایجاد مینماید. در ادامه آموزش Spss به بررسی وارد کردن داده ها در Spss خواهیم پرداخت.

 

وارد کردن داده ها

پس از انکه مشخصات متغیرها را وارد کردیم ( ۱۰ مرحله فوق ) نوبت به وارد کردن داده ها Spss میشود برای اینکار در Data Editor دکمه Data View در پائین صفحه را فشار داده داده های هر متغیر را در ستون مربوط به آن متغیر وارد میکنیم

.

آموزش spss به زبان ساده

 

ذخیره و بازکردن فایلهای Spss

برای ذخیره فایل های Spss دستور File /Save as را اجرا کنیم تا پنجره ای به شکل پایین باز شود سپس مسیر ذخیره سازی، نام فایل و نیز نوع فایل را مشخص می نمایید.

آموزش spss به زبان ساده

 

نکته: درصورتی که بخواهید فایلی را با فرمت اکسل ذخیره کنید باید در قسمت Save as type گزینه  (Excel (*.xls را انتخاب نمایید در صورتی که نمیخواهید اسم متغیر ها در ثفحه گسترده اکسل نوشته شود گزینه Write variable names to spreadsheet را غیر فعال نمایید. مانند شکل پایین
درضمن توجه داشته باشید داده های گمشده که در SPSS با نقطه(.) نشان داده میشوند در اکسل بصورت (#NULL!) نمایش داده میشوند.

 

آموزش spss به زبان ساده

 

 

برای باز کردن فایل ها در SPSS از دستور File\ Open\ Data استفاده میشود که باید در آن پنجره مسیر، نام و نوع فایل را مشخص نمایید.

 

نکته :درصورتی که بخواهید فایلی را ازنوع اکسل باز کنید باید از ابتدا نوع فایل را (Excel(.xls انتخاب نمایید سپس مسیر و نام فایل مورد نظر را انتخاب کرده و دکمه Open را کلیک نمایید تا پنجره ای مانند شکل پایین باز شوددر این پنجره در صورتی که اسامی متغیر ها را در ابتدای فایل اکسل ننوشته اید غیرفعال سازید.
در این پنجره همچنین میتوانید یک صفحه کاری از اکسل و نیز یک محدوده از یک صفحه کار را انتخاب نمایید تا توسط Spss باز شود.

 

مثال : داده های مربوط به سه شاخص درصد اشتغال تخت متوسط روز بستری، نسبت پذیرش تخت بیمارستان های امام رضا(ع)، قائم شهید هاشمی نژاد و امید مربوط به سال ۱۳۸۳ در زیر آمده است با توجه به مطالبی که تا کنون عنوان شد این داده هارا در Spss وارد نمایید. ودر فایلیبه نام Hospital با فرمتهای    (spss (*.sav و  (Excel (*.xls ذخیره نمایید.

 

 

به شکل های زیر توجه کنید.

آموزش spss به زبان ساده

 

توجه نمایید که شکل ۱ چارده مربوط به مخصات متغیر ها و شکل ۱ پونزه مربوط به وارد کردن داده ها می باشد.داده ها را به همان صورتی که در بالا آمده است وارد نمایید.
توجه نمایید که در بالا نوع متغیر نام رشته ای انتخاب شده است که میتوانستیم بجای اینکار متغیر را از نوع عددی انتخاب نموده و در قسمت Values به اسم هر بیمارستان یک کد بدهید مثلا مقدار عددی ۱ را بجای بیمارستان امام رضا و مقدار ۲ را بجای بیمارستان قائم و…که در مقاله های بعدی از این روش استفاده شده است. که یقینا وارد کردن داده ها در این روش ساده تر و زمان کمتری میگیرد زیرا بجای تایپ عبارت بیمارستان امام رضا کافی است عدد ۱ تایپ شود.
منتها هدف از روشی که در این مثال عنوان شده است تفهیم کاربرد Width میباشد.

در ادامه کار فایل Hospital را با فرمت اکسل توسط Spss باز نمایید و مطالبی را که بیان شد. را اجرا نمایید.در ادامه بحث می خواهیم نحوه بدست آوردن شاخص های مرکزی و پراکندگی و نیز نمودارهای آماری را توسط Spss بیاموزیم.

 

 

امیدواریم از این مطلب در سایت صنایع سافت لذت برده باشید.نظرات خودتون رو واسه ما کامنت بزارین تا ما بتونیم هر چه بیشتر از اونها واسه بهتر شدنه تیممون استفاده کنیم.

 

حتما شما هم دوست دارید مانند دیگر مهندسان صنایع از مقاله های جدید ما باخبر بشین، خب کافیه که فقط ایمیلتونو داخل فرم زیر وارد کنید. به همین راحتی :)

 

دانشجوی کارشناسی رشته مهندسی صنایع، فعال در حوزه دیجیتال مارکتینگ و علاقه مند به استارت اپ ها و دوست دارم که هر روز آموزش های بیشتری برای مهندسان صنایع تولید کنم

احمد جعفری

اگر این مقاله برای شما مفید بود برای دوستان خود هم به اشتراک بگذارید تا بقیه هم از این مطلب استفاده لازم را ببرند.

 

آموزش نرم افزار minitab

آموزش نرم افزار Minitab (جدید) | قدم به قدم و تصویری

در این مقاله با یکی دیگه از سری مقاله های آموزش مینی تب در خدمت شما کاربران عزیز هستیم. در این مقاله قصد داریم یک مبحث آموزشی دیگر در این نرم افزار را باشما عزیزان به اشتراک بگذاریم.قبل از رفتن به سراغ آموزش نرم افزار Minitab مباحث مورد بررسی در این مقاله شامل موارد زیر میباشد :

قبل از خواندن این مقاله اگر با این نرم افزار آشنایی ندارید ابتدا به ترتیب مقالات زیر را مطالعه کنید.

  1. قسمت اول
  2. قسمت دوم
  3. قسمت سوم

طریقه رسم نمودار پراکنش در بازه های زمانی و مکانی مختلف:

با توجه به مثالی که در مقاله کنترل فرایندآماری در مینی تب گفته شد میخواهیم رابطه ی بین فاصله و زمان تحویل را در سه شعبه مرکزی،غربی و شرقی را به طور جداگانه بررسی کنیم.

قدم اول:از منوی Graph گزینه Scatter plot را انتخاب کنید.و مانند مثال قبلی Days  و distance را انتخاب کنید.

آموزش نرم افزار Minitab

قدم  دوم: در پنجره multiple graph  ,scatter plot  with regresion را انتخاب کنید سپس به قسمت By variable رفته که ۲ گزینه دارد:

By variables with groups in separate panel: کلیه ی نمودارهای پراکنش در مکان ها و زمان های مختلف را در یک گراف نمایش میدهد.
در این مثال ستون center را زیر این قسمت وارد کنید تا نمودارهای پراکنش بین فاصله و زمان در سه شعبه غربی, مرکزی و شرقی در یک گراف نمایش داده شود.

 

By variables with groups on separate graphs:  نمودارهای پراکنش را در مکان ها وزمان های مختلف در گراف های جداگانه و مستقل نمایش میدهد.

آموزش نرم افزار Minitab

 

تحلیل:نقاط روی نمودار هیچ نمونه ی خاصی از سه مرکز نشان نمی دهد. یعنی در هر شعبه بین فاصله سفارش و زمان تحویل همبستگی ضعیف وجود دارد پس اگر تاخیری در تحویل به وجود آمده به خاطر فاصله سفارش نبوده و باید دلایل آن شناسایی و حذف گردد.

طریقه ی رسم نمودار هیستوگرام برای یک متغیر در Minitab:

مثال:فرض کنید برای شرکت تولیدی شامپو کار می کنید و می خواهید مطمئن شوید که درپوش شامپوها محکم بسته شده است یا نه؟اگر شل بسته شده باشند در حین حمل و نقل ریخته شوند و هنگام خرید باز می شوند و اگر خیلی محکم بسته شده باشند برای خریدار باز کردن درپوش مشکل میباشد(مخصوصاً در موقع حمام گرفتن).

قدم اول :از منوی File گزینه Open worksheet را انتخاب کرده و فایل Cap.MTW را باز کنید

قدم دوم : از منوی Graph گزینه Histograms را انتخاب کنید .و از بین نمودار های موجود with fit)همراه با نمودار نرمال(را انتخاب کنید.اگر نوع With fit را انتخاب کنید Minitab منحنی تابع توزیع مورد نظرتان را رسم می کند و در صورتیکه مشاهدات شما به خوبی منحنی را پوشش دهند , می توان گفت که داده های تصادفی مورد بررسی از تابع توزیع انتخاب شده پیروی می کنند.منحنی پیش فرض Minitab , نرمال می باشد.اگر نوع Simple را انتخاب کنید, Minitab  فقط هیستوگرام داده های شما را رسم می کند.

آموزش نرم افزار Minitab

 

قدم سوم:برای محور xها در پنجره ی Graph variables، ستون متغیر مورد نظر را وارد کنید.(در این مثال C1 را وارد کنید.)

در این شرکت داده های ما گشتاور مورد نیاز برای باز کردن در شامپو ها بوده شرکت اعلام کرده به طور میانگین مقدار گشتاور باید ۱۸ باشد و اگر گشتاور کمتر از ۱۱ باشد یعنی در آن شل بسته شده و اگر گشتاور بیش از ۲۴ باشد یعنی در شامپو بیش از اندازه سفت بسته شده است.با این اوصاف میخواهیم داده های خود را بررسی کنیم

می توانید برای متغیر خودتان یک مقدار هدف یا تارگت تعریف کنید .برای این کار به scale رفته و در Show reference lines at data values مقدار آن را وارد کنید.

قدمچهارم:Ok را بزنید.

آموزش نرم افزار Minitab

تحلیل نتایج:همانطور که می بینید میانگین نمونه گشتاور ها ۲٫۲۶  می باشد.یعنی بیشتر داده ها تقریباً سفت بسته شده اند. یک داده با گشتاور۴ باز می شود یعنی در آن شل بسته شده است.خیلی از درپوشها به گشتاوری بالای ۲۴ برای باز شدن نیاز داشتند یعنی بیشتر در شامپوها سفت بسته شدند.پس باید ترتیبی اتخاذ دهیم تا بتوانیم گشتاور مورد نیاز برای باز کردن در شامپو ها را کاهش دهیم.

همانطور که گفته شد اگر بخواهیم هیستوگرام دقیقی داشته باشیم باید تعداد binها و بازه ی هرکدام را درست تعریف کنیم پس چون ۶۸ مشاهده داریم تقریبا باید ۸bin  داشته باشیم هم چنین میتوانیم فاصله هر bin  را از رابطه W=R/K  به دست بیاوریم که R همان دامنه تغییرات میباشد.(R=XMAX-XMIN) در این مثال R برابر است با ۳۴٫۶۶  پس مقدار  W  تقریبا برابر با ۴٫۵  میشود و کران پایین برای شروع نمونه گیری برابر (xmin-p) می باشد  که در آن p خطای اندازه گیری و یا خطای آخرین رقم اعشاری می باشد مثلا برای داده های ۲۱٫۵ ۲۲ ۲۳ ۲۴ خطای اندازه گیری برابر ۰٫۱ و برای داده های ۲۱٫۰۶ ۲۲٫۱ ۲۳ ۲۴ برابر ۰٫۰۱ میباشد.

در این مثال خطای اندازه گیری برابر یک می باشد و از آنجاییکه کوچکترن داده برابر ۱۰ می باشد پس اولین bin مربوط به بازه ی ۹ تا ۱۳٫۵ می باشد و نقطه ی میانی این بازه برابر ۱۱٫۲۵ میباشد. برای وارد کردن تعاریف فوق در Minitab ابتدا باید روی محور x در نمودار هیستوگرام کلیک راست کرده سپس Edit X Scale  را انتخاب کنید.

 

حال binnig را انتخاب کنید و در قسمت Midpoint /cutpoint ,interval definition position را انتخاب کرده و اعداد را مطابق شکل زیر وارد کنید سپس ok  را بزنید.

 

آموزش نرم افزار Minitab

 

 

وقتی از منوی graph نمودار Histogram را انتخاب میکنید Minitab  چند گزینه در اختیار شما قرار میدهد که به شرح هریک میپردازیم.

Simple :هنگامیکه میخواهید فقط هیستوگرام یک متغیر را رسم کنید از این گزینه استفاده کنید.

Simple With Fit :هنگامیکه میخواهید هیستوگرام یک متغیر را رسم و سپس بررسی کنید که آیا متغیر مورد بررسی توزیع خاصی دارد یا خیر؟ پیش فرض برنامه این است که نرم افزار شکل تابع توزیع نرمال را رسم میکند اگر داده ها به خوبی  منحنی تابع توزیع نرمال را پوشش بدهند پس متغیر مورد بررسی از توزیع نرمال پیروی میکند.در صورتیکه بخواهیم منحنی ای را که میخواهیم داده هایمان را با آن فیت کنیم تغییر دهیم وقتی این گزینه را انتخاب کردید به Data view رفته و Distribution را انتخاب کنید و در قسمت Distribution تابع توزیع مورد نظرتان را وارد کنید.

 

With Fit and Groups : از گزینه  برای رسم هیستوگرام های داده های  متغیرهای مختلف در یک گراف و بررسی آنها به طور همزمان با همدیگر استفاده می شود. همچنین  می توان بررسی کرد که که آیا متغیرهایمان تابع توزیع خاصی دارند یا خیر؟

With Outline And Groups : از این گزینه فقط برای رسم هیستوگرام داده های متغیرهای مختلف به طور همزمان استفاده میشود به طوریکه هیستوگرام هر متغیر فقط به صورت خطوط شکسته نمایش داده می شود و از binها استفاده نمی شود .در قسمت بعدی از آموزش نرم افزار Minitab به رسم نمودار هیستوگرام میپردازیم.

طریقه رسم هیستوگرام برای چند متغیر در Minitab :

مثال: فرض کنید در یک کارخانه ی اتومبیل سازی کار می کنید و یکی از اشکالاتی که با آن مواجه شدید طول میل بادامک استفاده شده در موتور است . پس از بررسی متوجه می شودی که این میل بادامک ها از ۲ تامین کننده مختلف تامین می شود.شما ۱۱۱ نمونه از این ۲ تامین کننده گرفته و آنها را باهم مقایسه می کنید.

قدم اول: از منوی File گزینه Open worksheet فایل Camshaft.MTW را انتخاب کنید.

قدم دوم : از منوی Graph گزینه Histograms  را انتخاب کرده و With outline and groups را انتخاب کنید.

قدم سوم:در قسمت Graph variables دو ستون Supp1 و Supp2 را وارد کنید و Ok  را بزنید.

آموزش نرم افزار Minitab

 

تحلیل: همانطور که مشاهده می کنید میانگین Supp1 از Supp2 کمتر است و پراکندگی داده های Supp1 از Supp2 نیز کمتر می باشد پس خرید از تامین کننده اول بهتر می باشد.

در صورتیکه بخواهیم هیستوگرام هر متغیر را جداگانه رسم کنیم از پنجره Histogram-With Outline and Groups گزینه Multiple Graphs را انتخاب کنید.

در قسمت show Graph variables اگر overlaid on the same graph  را انتخاب کنید هیستوگرام همه ی متغیرها را با هم نمایش میدهد.

آموزش نرم افزار Minitab

اگر In Separate Panel of the same Graph  را انتخاب کنید هیستوگرام هر متغیر را جداگانه اما در یک گراف نمایش میدهد.

و اگر on separate panel را انتخاب کنید هیستوگرام هر متغیر را در گراف های جداگانه رسم میکند.

در ادامه آموزش نرم افزار Minitab به بررسی آزمون اندرسون دارلینگ میپردازیم

انجام آزمون اندرسون دارلینگ با استفاده از Minitab :

مثال : برای داده های مثال تامیین کننده های میل بادامک در فایل camshaft بررسی کنید که آیا طول میل بادامک های تامین کننده ۱ توزیع نرمال دارد یا خیر؟با استفاده از آزمون اندرسون دارلینگ این آزمون را انجام دهید و درصورتیکه P-value بزرگ تر از ۰٫۰۵ شد یعنی داده های شما نرمال هستند.

مسیر زیر را دنبال کنید:

 

در قسمت supp1 ستون variable را وارد کنید و در قسمت Tests For Normality آزمون Anderson- Darling  را انتخاب کنید

Ok را بزنید.

آموزش نرم افزار Minitab

تحلیل:مقدار p-value  برابر ۰٫۰۲۹ شده که کمتر از ۰٫۰۵ میباشد پس مشخصه کیفی طول میل بادامک توزیع نرمال ندارد. همچنین مشاهدات طرح احتمال نرمال را به خوبی پوشش ندادند.

 

 

امیدواریم از این مطلب که درباره آموزش نرم افزار Minitab در سایت صنایع سافت بود لذت برده باشید.نظرات خودتون رو واسه ما کامنت بزارین تا ما بتونیم هر چه بیشتر از اونها واسه بهتر شدنه تیممون استفاده کنیم.

 

حتما شما هم دوست دارید مانند دیگر مهندسان صنایع از مقاله های جدید ما باخبر بشین، خب کافیه که فقط ایمیلتونو داخل فرم زیر وارد کنید. به همین راحتی :)

 

دانشجوی کارشناسی رشته مهندسی صنایع، فعال در حوزه دیجیتال مارکتینگ و علاقه مند به استارت اپ ها و دوست دارم که هر روز آموزش های بیشتری برای مهندسان صنایع تولید کنم

احمد جعفری

اگر این مقاله برای شما مفید بود برای دوستان خود هم به اشتراک بگذارید تا بقیه هم از این مطلب استفاده لازم را ببرند.