آموزش نرم افزار ام اس پی برای رشته صنایع و مدیران پروژه

آموزش نرم افزار ام اس پی : در قسمت های قبلی از آموزش های نرم افزار msp به آموزش تعیین شیوه تبدیل واحدها و مدت زمان خلاصه فعالیت ها پرداختیم. برای دسترسی به آموزش قبلی کلیک کنید : آموزش ام اس پراجکت

در این آموزش به موارد زیر میپردازیم :

  1. تعریف روابط، قیدها و فرجه ها
  2. مفاهیم کلی روابط
  3. ماهیت روابط
  4. انواع روابط
  5. محدودیت های طراحی روابط

 

آموزش نرم افزار ام اس پی

تعریف روابط، قیدها و فرجه ها

در ادامه آموزش نرم افزار ام اس پی هر برنامه زمان بندی مدلی شبیه سازی شده از رفتار زمانی پروژه است که بر اساس شرایط دایما تغییر شکل می دهد؛ این تغییرات اطلاعات بسیار ارزشمندی در اختیارمان می گذارند. این مدل با کمک عناصری زیربنایی شکل می گیرد که روابط، قیدها و فرجه ها هستند و در این فصل توضیح داده می شوند.

این فصل که نسبتا طولانی نیز هست هر سه عنصر را به تفصیل توضیح می دهد و در مورد روابط نیز هرچهار نوع را همراه با مسایل مربوط به تاخیرها و همپوشانی هایشان مطرح می کند. با این حال واقعیت این است که یک برنامه معمولی که به خوبی تنظیم شده باشد احتمالا از هیچ قید و فرجه ای استفاده نکرده است، اکثر روابط آن FS (یکی از چهار نوع رابطه) هستند و تاخیر و همپوشانی نیز به ندرت دارند.

برنامه مناسبی که قواعد زمان بندی پروژه را رعایت کرده باشد و خوش ساخت باشد به سادگی تهیه نمی شود .روابط، قیدها و فرجه ها همگی با نام ها و عبارت هایی مشابه آن چه در پروژه های واقعی می شنویم در اختیارمان قرار می گیرند و بسیاری از برنامه ریزان بدون حساسیت کافی و با ترجمه ضعیف مفاهیم پروژه به این عناصر برنامه هایی به وجود می آورند که کیفیت کافی ندارند. همانطور که یک ترجمه مناسب باید به جای تبدیل تک تک کلمه ها از زبان مبدا به زبان مقصد، بر مفاهیم و معانی تمرکز داشته باشد، کار شما نیز باید به جای ترجمه کلمه به کلمه مفاهیم پروژه به عناصر زمان بندی، بر ترجمه ای عمیق، مفهومی و مبتنی بر معنا متمرکز باشد .شاید مفهومی که در پروژه به شکل قید بیان می شود در ترجمه ای مناسب تبدیل به رابطه ای در ام اس پی شود و نه یک قید.

مهم ترین موضوع این فصل مفهوم روابط است که باید آن را به خوبی بیاموزید و در کار با تحلیل کافی عملیاتی کنید. این کار در ابتدا زمان بسیار زیادی از شما می گیرد، ولی با مرور زمان به اندازه زبان مادری برایتان آشنا ،ساده و سریع خواهد شد.

مفاهیم کلی روابط

در ادامه آموزش نرم افزار ام اس پی هر رابطه، منطقی را بین دو آیتم مشخص می کند. به عنوان مثال، پیش از تکمیل دیوارچینی نمی توان سفیدکاری روی آن را شروع کرد. پس بین این دو فعالیت رابطه ای وجود دارد. این رابطه دیوارچینی را به سفیدکاری مربوط می کند و اصطلاحا به فعالیت اول، که در این مثال دیوارچینی بود، پیش نیاز و به فعالیت دوم ،که در این مثال سفیدکاری بود، پس نیاز گفته می شود. دیوارچینی پیش نیاز سفیدکاری است، یعنی تا زمانی که دیوارچینی انجام نشده باشد نمی توان سفیدکاری را انجام داد. البته این مثال فقط یکی از حالت های رابطه و پیش نیازی بود، در ادامه خواهید دید که روابط تنوع فراوانی دارند.

ماهیت روابط

روابط را می توان از نظر ماهیت به دو گروه تقسیم کرد:

  • روابط اجتناب ناپذیر: روابط اجتناب ناپذیر روابطی هستند که به لحاظ ماهیت فعالیت ها شکل می گیرند. به عنوان مثال رابطه بین سفیدکاری و دیوارچینی از این نوع است؛ اصولا تا دیواری نباشد نمی توان آن را سفیدکاری کرد.
  • روابط ترجیحی: گروه دیگری از روابط نیز در برنامه ها وجود دارند که اجتناب ناپذیر نیستند، ولی به دلیلی ترجیح می دهیم در برنامه وجود داشته باشند. به عنوان مثال می توان درهای شیشه ای داخل ساختمان ها را پیش از تکمیل کارهای سنگین تر نصب کرد، ولی در این صورت احتمال دارد که در زمان اجرای آن فعالیت ها بشکنند، در نتیجه رابطه ای بین فعالیت های سنگین و نصب درهای شیشه ای برقرار می کنند تا در زمان مناسب تر انجام شود. نمونه رایجِ دیگر، نصب شیرآلات بعد از نصب درها و یراق آلات است. اگر امکان قفل کردن درها وجود نداشته  باشد، ممکن است که شیرآلات پس از نصب دزدیده شوند و به همین خاطر چنین رابطه ای می سازند. ولی به هر حال چنین روابطی اجتناب ناپذیر نیستند.

بهتر است در زمان تعریف روابط به نوع آن ها توجه شود و اگر امکان داشته باشد، با قرار دادن یادداشتی در کنار آیتم، وجود روابط ترجیحی توضیح داده شود. دلیل این امر این است که در صورت بروز انحراف در اجرا، می توان با بازبینی روابط ترجیحی، راه حل های فراوانی برای جبران عقب افتادگی ها پیدا کرد. مثلا اگر لازم باشد می توان شیرآلات را پیش از تکمیل یراق آلات نصب کرد تا کار تسریع شود و در عوض تعدادی نگهبان در کارگاه قرار داد.

برای درج یادداشت، روی آیتم دابل کلیک کنید. با این کار کادر محاوره Task Information باز می شود. به زبانه Notes کادر محاوره بروید.

 

آموزش نرم افزار ام اس پی

 

توضیحاتی که در نظر دارید را در این قسمت وارد کرده، روی OK کلیک کنید. اگر آیتمی یادداشت داشته باشد ، آیکن  در ستون Indicators نمایش داده می شود.

گروهی از روابط ترجیحی برای پیاده سازی روند اجرا طراحی می شوند. به عنوان مثال پروژه احداث ساختمانی را فرض کنید که ۱۱ طبقه دارد. برای هر طبقه یک فعالیت دیوارچینی و یک فعالیت سفیدکاری ساخته شده است و دیوارچینی هر طبقه پیش نیاز سفیدکاری همان طبقه شده است. اگر روابط را در همین حد نگه داریم، ممکن است اجرای بعضی سفیدکاری ها همزمان شود، در حالی که قصد داریم سفیدکاری را با یک گروه کاری انجام دهیم و در نتیجه در هر زمان فقط یکی از طبقات سفیدکاری خواهد شد. در این حالت معمولا روابطی ترجیحی بین سفیدکاری طبقات مختلف می سازند تا از پایین ترین طبقه یا بالاترین طبقه شروع شود و به ترتیب جلو رود.

چنین روابطی چندان مناسب نیستند، زیرا انعطاف پذیری کافی ندارند. اگر به عنوان مثال دیوارچینی  طبقهای به هر دلیل متوقف شود، سفیدکاری نیز در همان طبقه متوقف  میشود، در حالی که در عمل می توان آن طبقه را رها کرد و سفیدکاری طبقات بعدی را انجام داد. برای رفع این مشکل باید به جای تعریف رابطه، از تسطیح منابع کمک گرفت.

انواع روابط

در ادامه آموزش نرم افزار ام اس پی در ام اس پی و اکثر نرم افزارهای برنامه ریزی، چهار نوع رابطه به شرح زیر وجود دارد:

  • Finish-to-Start یا FS: فعالیت دوم بعد از پایان فعالیت اول شروع خواهد شد .
  • Start-to-Finish یا SF: فعالیت دوم زمانی آغاز خواهد شد که پیش از شروع فعالیت اول پایان یابد.
  • Finish-to-Finish یا F: فعالیت دوم زمانی شروع می شود که همزمان با فعالیت دوم تمام شود.
  • Start-to-Start یا SS: فعالیت دوم همزمان با فعالیت اول آغاز می شود.

البته در ادامه خواهید دید که تعریف های بالا تقریبی هستند و نیاز به اصلاح دارند، ولی برای ایجاد تصویر اولیه مناسبند.

شکل زیر چهار نوع رابطه را نشان می دهد.

 

آموزش نرم افزار ام اس پی

روابط معمولا همپوشانی یا تاخیر نیز دارند. به عنوان مثال، فرض کنید قرار است ستون شماره ۱۱ بعد از ستون شماره ۱۰ساخته شود. در این صورت باید ستون ۱۰ را بتن ریزی کرد، قالب آن را باز کرد، با آن قالب ستون شماره ۱۱ را قالب بندی کرد و کار را ادامه داد. بنا بر این باید بتن ریزی ستون ۱۰ را پیش نیاز قالب بندی ستون ۱۱ کنیم (از نوع FS). ولی در عمل نمی توان بلافاصله بعد از بتن ریزی قالب را باز کرد و باید مدت زمانی صبر کرد تا بتن به حدی کافی از گیرش برسد. بنا بر این باید به رابطه تاخیری بدهیم تا به فرض قالب بندی ستون

۱۱ دو روز بعد از بتن ریزی ستون ۱۰ انجام شود.

شکل های زیر چهار نوع رابطه را در دو حالت مختلف (با تاخیر و با همپوشانی) نشان می دهد.

 

آموزش نرم افزار ام اس پیآموزش نرم افزار ام اس پی

 

 

آموزش نرم افزار ام اس پی

تاخیرها و همپوشانی ها را می توان علاوه بر مدت زمان، بر حسب درصد نیز وارد کرد. در این حالت درصدی از فعالیت پیش نیاز به عنوان تاخیر یا همپوشانی به کار می رود. مثلا اگر فعالیت پیش نیاز ۱۰ روزه باشد و رابطه ای با تاخیر ۲۰٪ وارد کنید، در عمل ۲ روز تاخیر در نظر گرفته می شود. تفاوت اصلی این دو حالت در این است که اگر تاخیر و همپوشانی را به صورت مدت زمان وارد کنید، همیشه ثابت خواهد بود، ولی اگر آن را بر حسب درصد وارد کنید و مدت زمان فعالیت اول تغییر کند، تاخیر و همپوشانی نیز اصلاح خواهد شد.

تعریفی که پیش از این برای انواع روابط ارائه شد برای درک رفتار فعالیت هایی که فقط یک رابطه دارند کافی است؛ ولی اگر تعداد روابط بیشتر باشد و به خصوص از روابط نامعمولی مانند SF استفاده شده باشد، باید تعاریف دقیق تر و کامل تر را در نظر داشت.

پیش از یادگیری تعریف دقیق روابط، قاعده مهمی را یاد بگیرید:

اضافه شدن رابطه ها هیچگاه باعث زودتر شروع شدن پس نیاز نمی شود.

به عبارت دیگر، وقتی روابط را اضافه می کنید، یا روی فعالیت تاثیری نمی گذارند، یا اجرای آن را به تاخیر می اندازد.

آیتم های برنامه زمان بندی همیشه تمایل دارند که در زودترین تاریخ های ممکن انجام شوند، ولی عناصر زمان یندی، یعنی روابط، قیدها، تسطیح منابع و تقویم ها، همگی عواملی هستند که آن ها را مجبور به دیرتر انجام شدن می کنند.

تعریف دقیق چهار نوع رابطه از این قرار است:

  • FS: فعالیت پس نیاز پیش از پایان یافتن پیش نیاز آغاز نخواهد شد.
  • SF: فعالیت پیش نیاز پیش از شروع پس نیاز، آغاز نخواهد شد.
  • SS: فعالیت پس نیاز پیش از شروع پیش نیاز، آغاز نخواهد شد.
  • FF: فعالیت پس نیاز پیش از پایان یافتن پیش نیاز، آغاز نخواهد شد.

شکل زیر عملکرد روابط را نشان می دهد.

 

 

در این شکل ها محدوده غیر مجاز شروع و پایان هریک از روابط مشخص شده است. وقتی بیش از یک رابطه وجود داشته باشد، محدوده های غیر مجاز با هم ترکیب می شوند و محدوده های غیر مجاز بزرگ تری می سازند.

محدودیت های طراحی روابط

دو محدودیت کلی در طراحی روابط ام اس پی وجود دارد که از این قرارند:

  1. نمی توان بین دو آیتم بیش از یک رابطه برقرار کرد.
  2. روابط نباید دوری باشند.

روابط دوری تناقض ایجاد می کنند، به همین خاطر در هیچ نرم افزاری مجاز نیستند. منظور از رابطه دوری ،رابطه ای است که فعالیتی که مستقیم یا غیر مستقیم پس نیاز فعالیت دیگری هست را پیش نیاز آن کند.

مجموعه روابط زیر نمونه ای از روابط دوری هستند:

  1. Task 1                     ۳fs
  2. Task 2                     ۱fs
  3. Task 3                     ۲fs

در این ترکیب فعالیت اول پیش نیاز دومی، دومی پیش نیاز سومی و سومی پیش نیاز اولی شده است، یعنی حلقه ای از روابط به وجود آمده است. اگر رابطه ای که قصد دارید وارد کنید دور ایجاد کند، رابطه شکل نمی گیرد و پیغام خطای شکل زیر نمایش داده می شود.

 

آموزش نرم افزار ام اس پی

 

محدودیت دیگر این است که دو فعالیت بیش از یک رابطه نمی پذیرند. اگر سعی کنید رابطه دوم را ایجاد کنید ،پیغام خطای شکل زیر نمایش داده می شود.

 

آموزش نرم افزار ام اس پی

 

ولی ایجاد بیش از یک رابطه بین دو فعالیت الزاما تناقضی ایجاد نمی کند. به عنوان مثال منطقا باید بتوان حالتی ایجاد کرد که آیتم دوم زودتر از آیتم اول شروع نشود و زودتر از آن هم تمام نشود، یعنی ترکیبی از SS و FF.

چنین کاری در پریماورا ممکن است، ولی ام اس پی اجازه آن را نمی دهد.

اگر منطقی که بین دو فعالیت حاکم است وجود بیش از یک رابطه را حکم می کند، یک راه حل این است که فعالیت ها را خرد کنید و برای زیرمجموعه های آن چند رابطه بسازید.

 

امیدواریم از این مطلب در سایت صنایع سافت که درباره آموزش نرم افزار ام اس پی بود، لذت برده باشید.نظرات خودتون رو واسه ما کامنت بزارین تا ما بتونیم هر چه بیشتر از اونها واسه بهتر شدنه تیممون استفاده کنیم.

حتما شما هم علاقه مندید مثله بقیه مهندسان صنایع از مقاله های جدید ما باخبر بشین، خب فقط کافیه ایمیلتونو داخل فرم زیر وارد کنید و دکمه ارسال رو بزنید. به همین راحتی :)

کارشناسی رشته مهندسی صنایع، فعال در حوزه دیجیتال مارکتینگ و علاقه مند به استارت اپ ها
هدفم اینه که بازار کار رشته صنایع رو برای فعالین این حوزه شفاف تر کنم.

اگر این مقاله برای شما مفید بود برای دوستان خود هم به اشتراک بگذارید تا بقیه هم از این مطلب استفاده لازم را ببرند.

برچسب ها:
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *